Hà Nội: Khơi dậy sức dân qua những công trình “Dân vận khéo”

Từ những sân chơi cộng đồng, tuyến đường tự quản đến vận động di dời mồ mả phục vụ các dự án trọng điểm, sự lắng nghe, thuyết phục và nêu gương của cán bộ đã góp phần tạo dựng niềm tin, khơi dậy sự tự nguyện tham gia và củng cố đồng thuận trong nhân dân.

Khi người dân cùng chung tay kiến tạo

Thời gian qua, phong trào thi đua “Dân vận khéo” tiếp tục được thành phố Hà Nội đẩy mạnh, gắn với nhiệm vụ trọng tâm và vấn đề dân sinh. Toàn Thành phố có 126 Khối Dân vận xã, phường và hơn 5.300 Tổ dân vận thôn, tổ dân phố hoạt động nền nếp. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hơn 18.000 mô hình được đăng ký theo bốn lĩnh vực: Phát triển kinh tế, hạ tầng, chuyển đổi số có 2.209 mô hình; xây dựng văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh có 11.943 mô hình; quốc phòng, an ninh và đối ngoại nhân dân có 1.917 mô hình; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh có 2.296 mô hình.

Nhiều mô hình sáng tạo, thiết thực đã được triển khai như xây dựng “Thôn số”, “Chợ 4.0”, “Bản tin số”, “Trạm truyền thông số”. Đặc biệt, nhiều mô hình dân vận trong giải phóng mặt bằng, vận động nhân dân hiến đất làm công trình phúc lợi, di dời mộ phục vụ các dự án trọng điểm, vận động người dân đồng thuận với các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải quyết các điểm nghẽn về trật tự đô thị và hạ tầng kỹ thuật đã góp phần tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển của thành phố.

Muốn công trình được đón nhận, cần lắng nghe nguyện vọng, giải thích rõ, công khai thông tin và tạo điều kiện để người dân bàn bạc, kiểm tra, giám sát. Tại phường Việt Hưng (Hà Nội), các mô hình “Dân vận khéo” bám sát thực tiễn, giải quyết vấn đề người dân quan tâm. Cụ thể, tại khu dân cư Tình Quang, cụm Giang Biên (phường Việt Hưng), người dân mong muốn có thêm không gian vui chơi, rèn luyện thể chất và sinh hoạt cộng đồng, nhất là cho trẻ em. Xuất phát từ đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường phối hợp doanh nghiệp khảo sát, vận động nguồn lực xã hội hóa xây dựng sân chơi với kinh phí hơn 72 triệu đồng.

Sân chơi được bổ sung cầu trượt liên hoàn, xích đu, thang leo vận động, bập bênh và thiết bị rèn luyện thể chất; 20 ghế đá “Đại đoàn kết” được lắp đặt phục vụ người dân. Sau đó, mô hình ghế đá tiếp tục được nhân rộng tại khu Văn Chỉ, đình và chùa Quán Tình, chùa Phổ Quang, nhà văn hóa Tình Quang và các trường học, với tổng giá trị xã hội hóa hơn 200 triệu đồng.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Việt Hưng Nguyễn Trường Giang, giá trị mô hình nằm ở cách làm xuất phát từ nhu cầu thực tế, phát huy vai trò kết nối của Mặt trận và huy động doanh nghiệp chung tay. Nguồn lực xã hội hóa trở thành tiện ích phục vụ đời sống, tạo nơi vui chơi cho trẻ em và không gian giao lưu cho người dân.

Tạo niềm tin bằng đối thoại và nêu gương

Ở thôn Nhị Xuân (xã Ngọc Hồi, Hà Nội), công tác dân vận được thử thách qua việc vận động di dời gần 1.300 ngôi mộ phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Khu đô thị thể thao Olympic. Theo Bí thư Chi bộ thôn Nhị Xuân Nguyễn Văn Lộc, địa bàn có ba dự án lớn đi qua: Tổ hợp ga Ngọc Hồi, Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam và Dự án Khu đô thị thể thao Olympic. Riêng dự án Olympic có khoảng 1.300 trong tổng số 1.477 ngôi mộ cần di dời, nhiều nhất xã.

Di dời mồ mả liên quan đến tâm linh, phong tục và tình cảm người dân, nên cấp ủy, chính quyền, Ban công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể xác định phải tạo đồng thuận trước khi triển khai. Địa phương không chọn cách hành chính cứng nhắc mà kiên trì vận động theo phương châm “gần dân, hiểu dân, tôn trọng dân và vì nhân dân phục vụ”.

Các cuộc họp dân được tổ chức công khai; từng hộ được gặp gỡ, đối thoại để làm rõ chủ trương, lợi ích chung và chính sách hỗ trợ. Những băn khoăn được lắng nghe, giải đáp. Cán bộ, đảng viên nêu gương bằng hành động: gia đình Bí thư Chi bộ và gia đình Trưởng thôn đều có 17 ngôi mộ cần di dời, đã chủ động thực hiện từ đầu năm 2026; các đảng viên tiếp tục làm trước, góp phần tháo gỡ tâm lý e ngại. “Khi vận động dân, mình phải làm trước thì dân mới tin” là quan điểm xuyên suốt của Chi bộ thôn Nhị Xuân.

Không chỉ trong giải phóng mặt bằng, công tác dân vận ở Nhị Xuân còn tạo dấu ấn ở nhiều lĩnh vực khác. Những năm qua, địa phương đã phát huy hiệu quả các mô hình tự quản như: tổ an ninh trật tự, tổ hòa giải, tổ vệ sinh môi trường, tổ liên gia đoàn kết… Qua đó, người dân trực tiếp tham gia quản lý cộng đồng theo đúng tinh thần “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Điểm nổi bật khác là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác dân vận. Các nhóm Zalo cộng đồng được sử dụng để công khai chủ trương, kế hoạch, các khoản thu chi xã hội hóa và kịp thời nắm bắt dư luận nhân dân. Nhờ công khai, minh bạch, người dân tin tưởng và tích cực tham gia đóng góp xây dựng quê hương. Riêng công tác xã hội hóa trùng tu đình, chùa và lăng mộ Mẫu của thôn đã huy động được hơn 1,4 tỷ đồng từ nhân dân và con em xa quê.

Tại phường Dương Nội (Hà Nội), Ủy ban MTTQ Việt Nam phường ra mắt hai mô hình “Dân vận khéo” nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô: vườn hoa tự quản tại tổ dân phố Hoàng Văn Thụ và tuyến đường tự quản tại tổ dân phố Vinh Quang. Vườn hoa tại khu vui chơi, cây xanh, thể thao Đồng Đế - Đồng Chợ rộng 4.759 m²; tuyến đường tự quản dài 600m, từ đầu đường Lê Trọng Tấn đến khu vực đèn tín hiệu giao thông, góp phần giữ gìn vệ sinh và cảnh quan.

Đến nay, 21/21 tổ dân phố tại Dương Nội đăng ký thực hiện 35 công trình hưởng ứng phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì Thủ đô xanh - sạch - đẹp”, gồm 20 tuyến đường theo tiêu chí “Sáng - xanh - sạch - đẹp”, 5 công trình cây xanh, cảnh quan và các phần việc xóa điểm đen rác thải. Người dân trực tiếp chăm sóc cây xanh, vệ sinh môi trường; qua hai buổi ra quân, gần 200 người đã tham gia.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Dương Nội Lại Hà Phương cho biết, dân vận khéo thể hiện qua việc người dân hiểu, tin tưởng, tích cực tham gia và thực sự thụ hưởng thành quả. Khi người dân trực tiếp tham gia xây dựng và gìn giữ không gian sống, phong trào “Dân vận khéo” không chỉ dừng lại ở những công trình cụ thể mà còn góp phần hình thành nếp sống văn minh, xây dựng đô thị xanh, sạch, đẹp từ mỗi khu dân cư.

Có thể thấy, giá trị của các công trình “Dân vận khéo” không chỉ được thể hiện qua những sân chơi được bổ sung tiện ích, những tuyến đường sạch đẹp hay sự đồng thuận trong giải phóng mặt bằng mà còn ở tinh thần trách nhiệm được vun đắp trong mỗi cộng đồng dân cư. Khi người dân thực sự được tham gia, giám sát và thụ hưởng thành quả, việc xây dựng, quản lý và gìn giữ công trình trở thành trách nhiệm chung. Chính sự gắn kết ấy giúp các mô hình dân vận phát huy hiệu quả lâu dài, lan tỏa tinh thần đoàn kết và đưa phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” vào thực tiễn đời sống.