Phía sau danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được niêm yết tại từng khu dân cư là cả một quá trình hiệp thương dân chủ, chặt chẽ, đúng luật.
Mặc dù quỹ thời gian ngắn, khối lượng công việc lớn, lại trùng vào dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhưng hệ thống Mặt trận các cấp của Thủ đô đã triển khai đầy đủ ba vòng hiệp thương, bảo đảm đúng quy trình, công khai, minh bạch. Chính quá trình này là “bộ lọc” quan trọng, quyết định chất lượng đầu vào của đội ngũ đại biểu cho nhiệm kỳ mới.
Quang cảnh Hội nghị hiệp thương lần thứ ba lựa chọn, lập danh sách những người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND thành phố Hà Nội, nhiệm kỳ 2026-2031.
Chặt chẽ từng bước, dân chủ từng khâu
Đến thời điểm này, theo nhận định của cơ quan chức năng, công tác hiệp thương tại Hà Nội được triển khai đúng quy trình theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Theo đó, ở cấp thành phố, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã chủ trì các hội nghị hiệp thương với tinh thần làm việc khẩn trương, dân chủ, nghiêm túc. Kết quả sau vòng hiệp thương thứ ba, thành phố đã lập danh sách chính thức 54 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI (39 người do thành phố Hà Nội giới thiệu) và 205 người ứng cử đại biểu HĐND thành phố nhiệm kỳ 2026-2031, bảo đảm đúng cơ cấu, thành phần theo hướng dẫn của Trung ương và phù hợp thực tiễn Thủ đô.
Điều đáng nói là toàn bộ quá trình này diễn ra trong khoảng thời gian ngắn, nhiều nội dung trùng vào dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Khối lượng hồ sơ cần thẩm tra lớn, việc tổ chức hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú phải thực hiện đồng loạt ở hàng nghìn khu dân cư, tổ dân phố. Thế nhưng, các bước hiệp thương tại Hà Nội đều bảo đảm đúng luật, dân chủ, công bằng, đúng tiến độ, không có tình trạng chậm trễ hay làm hình thức.
Tại nhiều địa bàn cơ sở, hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú được tổ chức công khai, dân chủ, với sự tham dự của đông đảo nhân dân. Cử tri nhận xét thẳng thắn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác của người được giới thiệu ứng cử. Tỷ lệ tín nhiệm cao là căn cứ quan trọng để tiếp tục đưa vào danh sách hiệp thương ở vòng sau.
Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố số 2 Nguyễn Trãi (phường Hà Đông) Nguyễn Thị Thu Hoa chia sẻ: “Ngày 4-2, dù thời điểm cận Tết Nguyên đán, nhưng vẫn có 69 người đến dự Hội nghị lấy ý kiến nhận xét, tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Việc lấy ý kiến nhận xét về người ứng cử được tiến hành công khai, ai cũng có quyền phát biểu”.
Tinh thần ấy phản ánh rõ nét tính dân chủ thực chất trong hiệp thương. Không chỉ dừng ở việc “đủ quy trình”, các hội nghị đều dành thời gian thảo luận, lắng nghe các ý kiến, thể hiện sự tôn trọng đối với cử tri. Những trường hợp chưa bảo đảm điều kiện, chưa đạt tín nhiệm theo quy định đều được xem xét khách quan, đúng luật.
Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà khẳng định, các ứng cử viên đã được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức đánh giá, nhận xét, lấy tín nhiệm qua 3 vòng hiệp thương, bảo đảm theo đúng quy trình, thủ tục và công khai, minh bạch, dân chủ.
Có thể nói, dù thời gian gấp rút, khối lượng công việc lớn, song với sự chủ động “đi trước một bước” của hệ thống Mặt trận Tổ quốc các cấp, Hà Nội đã hoàn thành khâu hiệp thương đúng luật, dân chủ, đúng tiến độ, tạo nền tảng quan trọng cho các bước tiếp theo của cuộc bầu cử.
Chất lượng ứng cử viên - mấu chốt của một nhiệm kỳ phát triển
Nếu hiệp thương là khâu then chốt bảo đảm dân chủ thì chất lượng ứng cử viên chính là yếu tố quyết định chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử trong cả nhiệm kỳ tới.
Theo số liệu đã công bố, danh sách 54 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, có 33 người trình độ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ (chiếm 62,3%); 20 người có trình độ đại học (chiếm 37,7%)... Trong danh sách 205 người ứng cử đại biểu HĐND thành phố nhiệm kỳ 2026-2031, có 149 người là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ (chiếm 60,1%); 98 người có trình độ đại học (chiếm 39,5%)...
Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu quản trị đô thị hiện đại, chuyển đổi số, cải cách hành chính mạnh mẽ và triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù hướng đến quy hoạch tầm nhìn 100 năm. Vì thế, một hệ thống cơ quan dân cử thực sự mạnh không chỉ cần đủ số lượng đại biểu theo luật định mà quan trọng hơn là có đội ngũ đại biểu có trình độ, tầm nhìn, bản lĩnh, năng lực phản biện, giám sát và quyết định những vấn đề hệ trọng của Thủ đô, đất nước.
Ông Võ Quang Huy, Công ty iCEB Solutions Vietnam Consulting and Engineering Joint Stock Company (trụ sở tại phường Tương Mai) nhận xét: “Trình độ chuyên môn, học hàm, học vị là yếu tố quan trọng khẳng định chất lượng đại biểu. Chúng tôi kỳ vọng, đại biểu khóa này không chỉ nắm chắc pháp luật mà còn hiểu thực tiễn đời sống đô thị. Những vấn đề như giao thông, môi trường, giáo dục, nhà ở… đều rất sát sườn. Đại biểu phải thực sự dấn thân, dám nói, dám làm”. Đây cũng là mong muốn chung của nhiều cử tri. Điều này thể hiện rất rõ nét tại các hội nghị tiếp xúc giữa cử tri với các ứng cử viên vận động bầu cử, người dân ngày càng quan tâm đến chương trình hành động, năng lực thực thi và cam kết trách nhiệm của từng ứng cử viên.
Ông Nguyễn Văn Nghiêm, cán bộ hưu trí phường Dương Nội chia sẻ: “Cơ cấu là cần thiết, nhưng điều chúng tôi quan tâm nhất vẫn là chất lượng. Đại biểu phải dành thời gian cho công việc dân cử, phải đi đến cùng vấn đề cử tri kiến nghị”.
Thực tế những nhiệm kỳ trước cho thấy, nơi nào đại biểu hoạt động năng động, sâu sát cơ sở, nơi đó tiếng nói của cử tri được chuyển tải kịp thời, hiệu quả, chất lượng giám sát được nâng lên, nghị quyết sát thực tiễn hơn. Ngược lại, nếu đại biểu thiếu kỹ năng, thiếu bản lĩnh hoặc không dành đủ tâm huyết cho công việc dân cử, hoạt động của cơ quan dân cử sẽ khó đáp ứng yêu cầu phát triển.
Trong bối cảnh Hà Nội đang đứng trước những thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững đặt ra ở mọi ngành, lĩnh vực, địa phương thì việc lựa chọn được đội ngũ đại biểu xứng tầm càng trở nên quan trọng. Chất lượng đại biểu chính là “điểm mấu chốt” để hình thành một hệ thống cơ quan dân cử mạnh, đủ năng lực quyết định các chính sách lớn và giám sát hiệu quả việc thực thi.
Có thể khẳng định, kết quả hiệp thương dân chủ, đúng luật, đúng tiến độ cùng với danh sách ứng cử viên có trình độ, cơ cấu hợp lý là tiền đề quan trọng để cử tri Thủ đô gửi gắm niềm tin vào nhiệm kỳ mới. Lá phiếu bầu cử ngày 15-3 tới đây không chỉ là sự lựa chọn cá nhân, mà còn là quyết định đối với chất lượng bộ máy dân cử - nhân tố then chốt bảo đảm yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới.