Mở hướng bền vững cho kinh tế nông nghiệp

"Sức sống" đến từ sự liên kết

Cuối tháng 9-2026, Đoàn công tác Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã có chuyến học tập, trao đổi kinh nghiệm về kinh tế tập thể tại tỉnh Thái Nguyên. Đại diện Hội Nông dân hai tỉnh, thành phố đã trao đổi về triển khai Đề án phát triển kinh tế tập thể; kinh nghiệm tập hợp, vận động nông dân tham gia các chi hội, tổ hội nghề nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã (HTX); tổ chức liên kết sản xuất và kết nối tiêu thụ sản phẩm; kinh nghiệm hướng dẫn nông dân sản xuất rau an toàn, thực hành theo các tiêu chuẩn phù hợp như VietGAP, hữu cơ, ứng dụng nhật ký điện tử và mã QR để ghi chép; kiểm soát đầu vào, minh bạch quá trình sản xuất trong các chuỗi liên kết...

Cũng trong chuyến trao đổi, học tập kinh nghiệm, Đoàn công tác Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã tham quan những mô hình kinh tế tiêu biểu của Thái Nguyên.

Điểm đến đầu tiên của đoàn là HTX Nông nghiệp dược liệu Thiên Phúc. Được thành lập từ năm 2022, HTX đã chọn cho mình một hướng đi khác biệt: Phát triển nông nghiệp tuần hoàn kết hợp trồng dược liệu, sâm Bố Chính, nuôi ốc nhồi và gà H’mông (gà thuốc).

Dẫn đoàn đi thăm các khu nuôi trồng, lãnh đạo HTX chia sẻ về cách tận dụng tối đa các phụ phẩm nông nghiệp để làm thức ăn chăn nuôi, giảm chi phí đầu vào và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, HTX cũng chủ động liên kết chặt chẽ với các tổ hợp tác và hộ dân xung quanh, giúp người dân mở rộng sinh kế, bao tiêu sản phẩm và từng bước nâng cao giá trị dược liệu địa phương.

Rời Thiên Phúc, Đoàn đến thăm HTX chè Hảo Đạt tại xã Tân Cương - một điểm sáng về phát triển kinh tế tập thể gắn với du lịch trải nghiệm. Thành lập từ năm 2016, đến nay HTX Hảo Đạt đã thu hút hơn 30 thành viên với vùng nguyên liệu gần 70ha.

Đứng giữa xưởng chế biến hiện đại, nghe giới thiệu về quy trình sản xuất nghiêm ngặt theo chuẩn VietGAP, định hướng hữu cơ, ứng dụng nhật ký điện tử và mã QR truy xuất nguồn gốc, các đại biểu trong Đoàn công tác Hội Nông dân thành phố Hà Nội không khỏi tâm đắc bởi: HTX Hảo Đạt không chỉ chế biến chè khô, mà còn nhạy bén kết hợp quảng bá sản phẩm OCOP với không gian giới thiệu văn hóa trà, đón khách du lịch tham quan và đẩy mạnh bán hàng qua các sàn thương mại điện tử. Cách làm ăn bài bản, minh bạch từ khâu trồng trọt đến tay người tiêu dùng chính là "bí quyết" giúp thương hiệu chè Hảo Đạt đứng vững trên thị trường.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm Phạm Đức Trọng - thành viên Đoàn công tác cho biết: Qua chuyến tham quan, trao đổi tại hai HTX, các thành viên Đoàn công tác có thêm thông tin thực tiễn về cách tổ chức liên kết sản xuất, phát triển sản phẩm đặc trưng và kết hợp sản xuất với quảng bá, tiêu thụ. Đây cũng là dịp để Hội Nông dân cơ sở, các HTX của hai địa phương chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội kết nối trong phát triển kinh tế tập thể và nâng cao giá trị nông sản.

Đoàn cũng đến thăm mô hình và học tập cách thức tổ chức du lịch cộng đồng tại HTX Du lịch Ba Bể xanh - xã Ba Bể.

Nhìn từ thành công của các mô hình kinh tế hiệu quả của Thái Nguyên, Đoàn công tác của Hà Nội nhận thấy rõ bài học: Kinh tế tập thể chỉ thực sự sống khỏe khi thoát khỏi tư duy sản xuất thô, phân tán để tiến lên chế biến sâu, minh bạch chất lượng và đa dạng hóa kênh tiêu thụ. Chuyến đi lần này của Hà Nội là để “mắt thấy, tai nghe”, học hỏi những cách làm hay từ Thái Nguyên, đồng thời mở ra cánh cửa kết nối tiêu thụ nông sản bền vững giữa hai tỉnh, thành phố.

Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội Phạm Hải Hoa cho rằng: Việc thành lập HTX hay tổ hợp tác chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng nhất là tổ chức hoạt động thực chất, tạo ra sản phẩm đạt chuẩn, có thị trường và mang lại giá trị gia tăng rõ rệt, nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Mở hướng kết nối

Báo cáo của Hội Nông dân thành phố Hà Nội cho thấy, thực hiện Kế hoạch số 262/KH-UBND của UBND thành phố về Đề án “Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp”, đến nay các cấp Hội Nông dân Thủ đô đã hỗ trợ thành lập và duy trì 177 HTX và hơn 2.100 tổ hợp tác. Nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân đạt dư nợ hơn 818 tỷ đồng đã trở thành tư liệu sản xuất đắc lực, ưu tiên giải ngân cho các dự án liên kết chuỗi giá trị, nông nghiệp công nghệ cao.

Tuy nhiên, đại diện Hội Nông dân Hà Nội cũng không ngần ngại chia sẻ những khó khăn thực tế: Một số HTX sau khi thành lập hoạt động vẫn còn lúng túng; năng lực quản trị của cán bộ HTX còn hạn chế; việc kết nối đầu ra cho nông sản ở một số nơi chưa bền vững; quá trình tích tụ đất đai gặp khó khăn do diện tích manh mún.

Chia sẻ về kinh nghiệm trong triển khai hiệu quả nhiệm vụ trọng tâm "Hội Nông dân gắn hợp tác xã, cụm liên kết, chế biến, thị trường", Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên Phan Thanh Hà cho biết: Hội đã hướng dẫn thành lập 133 HTX, 237 tổ hợp tác và hơn 380 chi hội/tổ hội nông dân nghề nghiệp. Lấy chi hội, tổ hội nghề nghiệp làm hạt nhân, Hội đã chỉ đạo, tổ chức rà soát các nhóm hộ có cùng ngành nghề, cùng nhu cầu để thành lập tổ Hội nghề nghiệp. Khi các hộ đã quen với việc chia sẻ kỹ thuật, thống nhất đầu vào, Hội tiếp tục hỗ trợ nâng cấp lên thành tổ hợp tác và HTX.

Bên cạnh đó, Thái Nguyên đẩy mạnh việc gắn nhãn hiệu tập thể, hỗ trợ nâng hạng cho 130 sản phẩm OCOP, trang bị kỹ năng số cho hơn 129.000 lượt hội viên và hướng dẫn HTX sử dụng nhật ký điện tử, tem truy xuất nguồn gốc QRcode. Việc minh bạch quá trình sản xuất giúp nông sản Thái Nguyên tự tin bước vào các hệ thống phân phối khắt khe, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Hà Nội và Thái Nguyên có nhiều lợi thế tương đồng trong phát triển nông nghiệp, kinh tế tập thể và các sản phẩm đặc trưng; giao thông giữa hai địa phương đều thuận lợi cho việc kết nối, trao đổi kinh nghiệm và tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, việc tăng cường liên kết giữa Hội Nông dân các xã, phường, hợp tác xã và doanh nghiệp của hai tỉnh, thành phố được xác định là hướng đi thiết thực.

Lãnh đạo Hội Nông dân thành phố Hà Nội, tỉnh Thái Nguyên cũng đã thống nhất về việc tiếp tục tăng cường kết nối và cụ thể hóa các chương trình hợp tác trong thời gian tới như: Tiếp tục đẩy mạnh kết nối các vùng sản xuất và vùng trồng; hỗ trợ các HTX, doanh nghiệp hai địa phương gặp gỡ, đàm phán, ký kết hợp đồng tiêu thụ nông sản trực tiếp, giảm bớt các khâu trung gian. Hà Nội sẵn sàng hỗ trợ đưa các sản phẩm OCOP tiêu biểu của Thái Nguyên như chè Tân Cương, dược liệu, nông sản sạch… vào hệ thống các điểm cung ứng, kết nối nông sản an toàn và các kênh phân phối hiện đại trên địa bàn Thủ đô.

Đồng thời, hai bên cùng chia sẻ, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản trị HTX, đưa nhật ký sản xuất điện tử, mã số vùng trồng, tem truy xuất QR vào kiểm soát chất lượng, tạo niềm tin tuyệt đối cho người tiêu dùng.

Cũng trong chuyến làm việc này, Đoàn công tác Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã đến dâng hương tại Khu di tích lịch sử An toàn khu Định Hóa - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ ở, làm việc, lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; thăm Nhà truyền thống di tích Ban Nông vận Trung ương, tại xã Điềm Mặc - nơi đặt cơ quan Ban Nông vận Trung ương và Hội Nông dân Cứu quốc Trung ương giai đoạn 1949-1952.

Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội Phạm Hải Hoa khẳng định: Thời gian tới, Hội Nông dân hai tỉnh, thành phố sẽ tiếp tục trao đổi cụ thể về định hướng vùng trồng, kết nối các vùng sản xuất và khả năng hợp tác giữa các hợp tác xã, doanh nghiệp. Các cấp Hội cũng thực hiện tốt vai trò "bà đỡ", tập hợp, kết nối nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân, đào tạo kỹ năng số và tư vấn pháp lý trong hoạt động kinh doanh của HTX, tổ hợp tác…