Đổi mới tư duy, nâng tầm vai trò của công tác Mặt trận trong tình hình mới

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai tới dự và phát biểu chỉ đạo. Cùng dự có đại diện Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các đơn vị thuộc Cụm thi đua số 10.

Thách thức mới sau sáp nhập và tinh gọn bộ máy

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đan Phượng Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh: Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước đổi mới quan trọng nhằm xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, gần dân và phục vụ nhân dân tốt hơn. Cấp xã không chỉ trực tiếp triển khai chính sách mà còn gánh vác nhiều nhiệm vụ tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh. Điều này đòi hỏi MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Ban Công tác Mặt trận (CTMT) ở khu dân cư, phải nâng cao năng lực vận hành, nắm bắt cơ sở và tạo sự đồng thuận xã hội.

Sau khi sắp xếp, xã Đan Phượng còn 12 thôn (trong đó 9 thôn có trên 1.000 hộ dân) với 12 Ban CTMT. Mỗi Ban có từ 13-15 thành viên hoạt động kiêm nhiệm. Quy mô địa bàn mở rộng tạo điều kiện tập trung nguồn lực, lan tỏa phong trào nhưng cũng đặt ra bài toán khó về năng lực tập hợp, kết nối.

Thời gian qua, các Ban CTMT đã nỗ lực bám sát địa bàn, phối hợp chặt chẽ với chi ủy, trưởng thôn và các đoàn thể. Trong năm 2026, 100% Ban CTMT trên địa bàn xã đã tổ chức thành công Hội nghị đại biểu nhân dân, thu hút 1.825/2.170 hộ tham dự (đạt 84,1%), tiếp thu 67 lượt ý kiến đóng góp thiết thực.

Tuy nhiên, thực tiễn vận hành cũng bộc lộ nhiều rào cản. Do đặc điểm phong tục các cụm dân cư cũ còn khác biệt, việc củng cố sự gắn kết cần thêm thời gian. Đội ngũ cán bộ Mặt trận phần lớn đã lớn tuổi, lực lượng trẻ còn mỏng; hạ tầng nhà văn hóa xuống cấp, chật hẹp, không đủ sức chứa cho các cuộc họp toàn thôn. Bên cạnh đó, khối lượng công việc tăng nhưng kinh phí và chế độ phụ cấp vẫn chưa tương xứng.

Thảo luận tại tọa đàm, đại diện Ban CTMT các thôn đã chia sẻ những khó khăn thực tế tại cơ sở. Bà Nguyễn Thị Thanh, Trưởng ban CTMT thôn Thụy Ứng (đơn vị hiện có 1.402 hộ với 5.000 nhân khẩu) cho biết, quy mô dân số lớn khiến việc quản lý hội viên và nắm bắt tâm tư gặp nhiều áp lực. Bà kiến nghị các cấp sớm đầu tư nâng cấp nhà văn hóa, hoàn thiện hạ tầng dân sinh, lắp đặt thiết bị thể thao công cộng, đồng thời tăng mức hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các thôn sau sáp nhập.

Đồng quan điểm, ông Bùi Thế Hưng, Trưởng ban CTMT thôn Phùng (1.253 hộ, 4.754 nhân khẩu) cho biết đơn vị đã áp dụng phương châm "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ" và linh hoạt lập các nhóm Zalo theo tổ Đảng, khu dân cư để kịp thời thông tin tới người dân. Để giải bài toán "già hóa" cán bộ và quá tải hạ tầng, ông Hưng đề xuất thành phố sớm có chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút cán bộ trẻ có trình độ công nghệ thông tin tham gia công tác Mặt trận.

Bà Nguyễn Thị Ngân, Trưởng ban CTMT thôn Bãi Thụy đánh giá việc sáp nhập giúp mở rộng không gian giao lưu, phát huy sức mạnh đại đoàn kết. Mặc dù vậy, áp lực hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến và cài đặt ứng dụng số đang là bài toán khó với cán bộ lớn tuổi. Bà Ngân kiến nghị tăng cường tập huấn chuyên sâu về kỹ năng giám sát, phản biện xã hội, chuyển đổi số; đồng thời hoàn thiện cơ chế thông tin hai chiều, tránh tình trạng kiến nghị của dân qua Mặt trận chậm được chính quyền giải quyết.

Giữ lửa phong trào, làm cầu nối giữa chính quyền với nhân dân

Phát biểu chỉ đạo tại tọa đàm, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai đánh giá cao các ý kiến thảo luận tâm huyết, thẳng thắn của đại biểu. Đồng chí nhấn mạnh, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025 đã làm thay đổi căn bản phương thức hoạt động của bộ máy hành chính. Khối lượng và độ khó của công việc cấp xã tăng lên hàng ngày, đòi hỏi đội ngũ cán bộ Mặt trận phải đổi mới tư duy, nâng tầm vai trò "người giữ lửa phong trào, làm cầu nối giữa chính quyền với nhân dân".

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố đề nghị xã Đan Phượng và các đơn vị trong Cụm thi đua số 10 tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, khẩn trương rà soát, củng cố tổ chức Ban CTMT, lựa chọn những cán bộ thực sự có uy tín, trách nhiệm; tăng cường tự đào tạo và tập huấn kỹ năng giải quyết tình huống thực tế, nâng cao năng lực số, chủ động ứng dụng mô hình thôn, tổ dân phố trên nền tảng iHanoi.

Thứ hai, nâng cao chất lượng phối hợp giữa chi ủy, trưởng thôn, Ban CTMT và các đoàn thể nhằm chủ động nắm bắt tình hình địa phương từ sớm, từ xa, không để phát sinh "điểm nóng".

Thứ ba, đổi mới các phong trào thi đua theo hướng giảm tính hình thức, tăng tính thực tiễn, tập trung vào các vấn đề dân sinh bức thiết mà người dân quan tâm như môi trường, phòng cháy chữa cháy, an sinh xã hội hay xây dựng nếp sống văn minh... Từ đó hình thành các cộng đồng tự quản, tạo kênh để nhân dân bày tỏ nguyện vọng.

"Các đồng chí cán bộ Mặt trận hãy làm thế nào để khi có bất kỳ vướng mắc gì, người dân tìm đến Mặt trận đầu tiên và khi chính quyền triển khai việc gì cũng phải tìm đến Mặt trận. Có như vậy mới là thành công của người làm công tác Mặt trận", Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Bùi Huyền Mai nhấn mạnh.

Thứ tư, tăng cường công tác giám sát, phản biện xã hội; phát huy tối đa vai trò của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư cộng đồng đối với các công trình trên địa bàn. Cuối cùng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố yêu cầu chú trọng biểu dương, nhân rộng các mô hình hay, gương cán bộ tận tụy.

Khẳng định nguyên tắc cốt lõi của công tác Mặt trận là "gần dân, hiểu dân, trọng dân, lắng nghe dân và có trách nhiệm với công việc", đồng chí Bùi Huyền Mai tin tưởng đội ngũ cán bộ Mặt trận cơ sở sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, củng cố khối đại đoàn kết, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc.