CÁN BỘ, NHÂN DÂN THỦ ĐÔ TÍCH CỰC THAM GIA THỰC HIỆN " NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ" VÀ " NÂNG CAO NĂNG LỰC HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG MẶT TRẬN THÀNH PHỐ HÀ NỘI"
Giai đoạn 1996-2000: Mặt trận Tổ quốc thành phố Hà Nội tiến mạnh sang thế kỷ XXI
Hà Nội, 12/05/2010
Năm 1996 là năm tiến hành Đại hội lần thứ VIII của Đảng tại Thủ đô. Đại hội đã tổng kết 10 năm đổi mới và khẳng định đất nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, nhưng còn một số mặt chưa vững chắc; nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ là chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hoá đã cơ bản hoàn thành, cho phép chuỷen sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

MẶT TRẬN TỔ QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI - TỔ CHỨC LIÊN MINH CHÍNH TRỊ TỰ NGUYỆN CỦA CÁC ĐOÀN THỂ VÀ CÁ NHÂN TIÊU BIỂU CỦA THỦ ĐÔ ĐOÀN KẾT TIẾN MẠNH SANG THẾ KỶ XXI

Năm 1996 là năm tiến hành Đại hội lần thứ VIII của Đảng tại Thủ đô. Đại hội đã tổng kết 10 năm đổi mới và khẳng định đất nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, nhưng còn một số mặt chưa vững chắc; nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ là chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hoá đã cơ bản hoàn thành, cho phép chuỷen sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Như vậy, năm 1996 cũng là năm nhân dân Hà Nội cùng nhân dân cả nước bước vào một thời kỳ mới trên con đường tiếp tục sự nghiệp đổi mới với nhưng thời cơ và vận hội mới được khởi đầu bằng kế hoạch Nhà nước 5 năm (1996-2000). Hơn bao giờ hết, nhân dân Thủ đô xiết chặt khối đoàn kết nhân dân, phấn đấu quên mình tạo đà mạnh mẽ tiến sang thế kỷ XXI.  

Nhân dân Thủ đô hoàn toàn có khả năng thực hiện được bước nhảy thế kỷ của mình. Những năm cuối của thế kỷ XX, khối đoàn kết toàn dân trong Mặt trận Tổ quốc Hà Nội tập hợp được từ 18 thành viên khi vào đổi mới lên tới 33 thành viên. Hệ thống tổ chức Mặt trận ngày càng được củng cố và kiện toàn. Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Thành phố và các cấp được mở rộng thu hút nhiều chuyên gia trên các lĩnh vực, nhất là lĩnh vực  về văn hoá, khoa học kỹ thuật, pháp luật, nhiều cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo. Hoạt động cảu các Uỷ ban Mặt trận có  nhiều đổi mới, thiết thực. Đặc biệt hoạt động của ban công tác Mặt trận ở khu dân cư đựoc tăng cường củng cố, hoạt động này có hiệu quả, đưa  công tác Mặt trận tới từng hộ gia đình và các tầng lớp nhân dân, hình thành khối đoàn kết toàn dân rộng khắp, không để sót một ai, một đối tượng nào. Mặt trận Tổ quốc Thành uỷ Hà Nội  đã trở thành “là liên minh chính trị, là tổ chức liên hiệp tự nguyện của các đoàn thể nhân dân và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo” tạo ra sức mạnh, tiến nhanh, tiến vững trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá vào đầu thế kỷ mới.

Với sức mạnh to lớn của khối đàon kết toàn dân, căn cứ vào nhiệm vụ chính trị và các mục tiêu kinh tế xã hội của Đảng bộ Thành phố và chương trình hành động của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho Mặt trận Tổ quốc  các cấp khi bước vào kế hoạch 5 năm 91996-2000), Mặt trận Tổ quốc Hà Nội xác định 4 chương trình công tác của Mặt trận Tổ quốc các cấp ở Thủ đô.

Chương trình một: phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc tham gia xây dựng Đảng. Mặt trận Tổ quốc tuyên truyền về Đảng, về Bác Hồ; phát huy dân chủ tổ chức nhân dân tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng; quán triệt đườgn lối của Đảng vào trong toàn dân, biến Nghị quyết của Đảng thành hiện thực; tổ chức thực hiện tót các Nghị quyết về dân vận của Đảng.

Chương trình hai: phát huy vai trò làm chủ của nhân dân tham gia xây dnựg và bảo vệ chính quyền. Mặt trận Tổ quốc vận động nhân dân đóng góp ý kiến xây dựng các dự án luật, tuyên truyền giáo dục pháp luật cho nhân dân, vận động nhân dân thực hiện sống và làm việc theo pháp luật; Mặt trận Tổ quốc hoạt động giám sát đối với các cơ quan Nhà nước, đại biểu dân cử và cán bộ Nhà nước; thực hiện chất lượng và hiệu quả sự phối hợp giữa Mặt trận với Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân; Mặt trận thực hiện mở rộng dân chủ, cải tiến tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri, tiếp nhận và phản ánh ý kiến nguyện vọng chính đáng của nhân dân cho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Chương trình ba: đẩy mạnh cuộc vận động “ toàn dân đoàn két xây dựng cuộc sống trên địa bàn dân cư” góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của Thủ đô. Thực hiện lồng ghép cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới trên địa bàn dân cư với các cuộc vận động “ xây dựng nếp sống văn minh – gia đình văn hoá”, dân số và kế hoạch hoá gia đình, bảo vệ an ninh Tổ quốc, người tốt việc tốt. Mặt trận cùng chính quyền tổ chức vận động đẩy  mạnh sản xuất, xoá đói giảm nghèo; phối hợp với chúng bảo vệ an ninh Thủ đô, củng cố quốc phòng, chống âm mưu diễn biến hoà bình và phá hoại của các thế lực thù địch.

Chương trình bốn: mở rộng khối đoàn kết tào dân, củng cố tổ chức Mặt trận các cấp. Phát triển thêm các thành viên mới của Mặt trận , nâng cao hiệu quả phối hợp giữa thành viên trong Mặt trận ; hướng hoạt động của Mặt trận về cơ sở, củng cố tổ chức cơ sở vững mạnh, thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ Mặt trận; củng cố tổ chức quần chúng trong tôn giáo, tăng cường đoàn kết các chức sắc, các tổ chức tôn giáo và giữa các tôn giáo; chú trọng làm tốt công tác vận động và chăm sóc người cao tuổi; mở rộng và đẩy mạnh quan hệ đoàn kết hữu nghị với Mặt trận và nhân dân các nước.

Mặt trận Tổ quốc Thành phố thực hiện bốn chương trình từ năm 1996 đến 2000 trong điều kiện công cuộc đổi mới ở Thủ đô đi vào chiều sâu có ít nhiều cơ hội thuận lợi, đồng thời cũng không ít khó khăn, thử thách. Những kinh nghiệm và thành tựu của 10 năm đổi mới trước đó đã tạo đà cho Thủ đô đi vào thế ổn đình và phát triển về nhiều mặt. Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách đúng hợp lòng dân được nhân dân đồng tình tin tưởng. Quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế được mở rộng tạo môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Hà Nội. đó là những thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Hà Nội . Đó là những thuận lợi rất cơ bản. Nhưng vào những năm cuối thế kỷ này. Hà Nội cũng không ít khó khăn thách thức: nhịp độ phát triển kinh tế có xu hướng chậm lại do  sức cạnh tranh kém; cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ ở các nước trong  khu vực tác động xấu đến đầu tư nước ngoài vào Hà Nội; cơ sở hạ tầng còn kém; thời tiết phức tạp, thiên tai liên tục; những mặt trái của cơ chế thị trường tác động xấu đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.

Được sự quan tâm lãnh đạo của Thành uỷ, sự chỉ đạo hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc  Việt Nam, sự phối hợp tạo điều kiện củ chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Thành phố và các thành viên đã phát huy vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của mình tổ chức thực hiện nhiệm vụ của thành phố và 4 chương trình của Mặt trận, đã giành được những thắng lợi quan trọng đáng tự hào.

Mặt trận Tổ quốc thành phố và các tổ chức thành viên đã tổ chức 15 cuộc toạ đàm, ba hội nghị chuyên đề và hàng chục cuộc đóng góp ý kiến về dự thảo Báo cáo tại Đại hội VIII, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2,3 (khoá VIII), tiếp tục tổ chức thực hiện nghị quyết 8B của Ban chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị, tổ chức nhiều hoạt động phong phú tuyên truyền về Đảng, về Bác Hồ nhân 70 năm ngày thành lập Đảng, và dịp sinh nhật Bác. Được đánh giá cao hơn cả đó là sự tham gia tích cực của Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên vào cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng trên tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2). Mặt trận cũng tổ chức quán triệt, tuyên truyền và vận động thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Thành uỷ cho các uỷ viên. Mặt trận các cấp đã tổ chức quán triệt và cụ thể hoá các nghị quyết của Đảng ủy các cấp vào chương trình công tác của Mặt trận cùng cấp.

Mặt trận đã tổ chức tiến hành thắng lợi cuộc bầu cử Quốc hội khó X, các cuộc bầu cử bổ sung đại biểu Hội đồng nhân dân tại một số địa phương mới được thành lập. Cuộc bầu cử Quốc hội khó X diễn ra ở Thủ đô đảm bảo dân chủ, đúng luật, an toàn và kết quả cao. Mặt trận đã tổ chức vận động 99,83% cử tri đi bỏ phiếu bầu cử, bầu đủ 20 vị đại biểu Quốc hội. Cuộc bầu cử bổ sung đại biểu Hội đồng nhân dân ở các địa phương mới được điều chỉnh địa giới cũng thành công tốt đẹp, bầu đủ 100% số đại biểu, gồm 85 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp quận và 55 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp phường.

Việc thực hiện tiếp xúc giữa đại biểu dân cử với cử tri đã được tăng cường. Các cuộc tiếp xúc đựơc Mặt trận tổ chức trước và sau các kỳ họp Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp và cả tiếp xúc lấy ý kiến của cử tri về các vấn đề chủ trương, chính sách mới hoặc giải đáp những vấn đề cử chi quan tâm. Đối tượng cử tri ngày càng mở rộng trong tiếp xúc. Năm 1997, 5 đợt tiếp xúc tại 223 địa điểm với 14.720 lượt đại biểu cử tri tham gia đã được tổ chức, đóng góp 1970 ý kiến về các vấn đề kinh tế - xã hội và tổ chức bộ máy Nhà nước.

Tổ chức cho nhân dân Thủ đô tham gia quản lý Nhà nước bằng các việc  thông qua tổ chức cho nhân dân góp ý kiến xây dựng các chương trình kinh tế - xã hội, các dự án luật, chất lượng ý kiến phong phú, sát với cuộc sống.

Năm 1996, Mặt trận đã tổ chức cho đại biểu nhân dân Thủ đô tham gia đóng góp ý kiến vào 7 dự án luât, pháp lệnh: Luật đất đai (sửa đổi), Luật khoáng sản, Luật ngân sách, Luật về thẩm quyền ban hành văn bản, pháp luật, Pháp lệnh về công chức, Pháp lệnh về thanh tra, Quy chế giải quyết khiếu nại, tố cáo; chuẩn bị cho việc biên soạn Luật về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Mặt trận giới thiệu 17 Hội thẩm nhân dân, tuyên truyền về pháp luật, trọng tâm  là Bộ luật dân sự có hiệu lực từ 1-7-1996, tổ chức nhân dân tham gia tìm hiểu Bộ luật dân sự , có 30 vạn bài dự thi. Sau khi có quy chế dân chủ, Mặt trận Tổ quốc nhất là ở cơ sở, đã góp phần quan trọng vào việc thể chế hoá bằng các quy ước của địa phương.

Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên thực hiện vai trò của mình đã vận động nhân dân tham gia giám sát đối với các cơ quan Nhà nước, đại biểu dân cử và cán bộ viên chức Nhà nước, bước đầu đã khắc phục được những hạn chế trước đây. Mặt trận chủ động phối hợp cùng các tổ chức thành viên và các ban của Hội đồng nhân dân tiến hành được một số đợt giám sát về những vấn đề mà nhân dân quan tâm như vấn đề xây dựng; quản lý, sử dụng quỹ đền ơn đáp nghĩa; công tác tiếp dân; giải quyết đơn thư khiếu tố của nhân dân; thực hiện chính sách nghĩa vụ quân sự; chính sách thuế. Thông qua giám sát đã phát hiện, đề xuất, kiến nghị với các cơ quan chức năng để chấn chỉnh quản lý. Năm 1996, Mặt trận đã chủ động kiến nghị với chính quyền và cơ quan chức năng thống nhất và ký kết những văn bản mang tính pháp quy làm cơ sở cho những hoạt động giám sát. Nghị quyết phối hợp giữa Mặt trận cùng Hội đồgn nhân dân và Uỷ ban nhân dân cùng được xây dựng năm 1996, đảm bảo hoạt động giám sát củ Mặt trận theo luật đã quy định, chủ yếu thông qua các hoạt động: phối hợp tổ chức kiểm tra thực tế cơ sở; nắm bắt dư luận và ý kiến phản ánh của nhân dân để chất vấn và tham gia có kết quả các kỳ họp hội đồng nhân dân và hội nghị chuyên đề  của chính quyền các cơ quan chức năng; giám sát thông qua Thanh tra nhân dân. Năm 1997 Mặt trận quận, huyện và thành phố tham gia 4 đợt kiểm tra với 156 cuộc tại các quận, huyên và các cơ sở làm rõ việc thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, đền bù giải phóng mặt bằng, về các vấn đê y tế - giáo dục. Sáu tháng đầu năm 2000, công tác giám sát tập trung vào các vấn đề lớn: Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước và của thành phố; giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân.

Mặt trận đã thường xuyên quam tâm xây củng cố tổ chức, bồi dưỡng nghiệp vụ, thực hiện chế độ chính sách và tạo điều kiện cho Ban thanh tra nhân dân ở cơ sở hoạt động theo quy định của pháp lệnh, nhờ vậy đã góp phần làm cho cán bộ nhà nước và nhân dân địa phương chấp hành pháp luật, kỷ cương được tốt hơn, hạn chế những tiêu cực trong đời sống xã hội. Các Ban thanh tra nhân dân đã cùng với các ban hoà giải, giải quyết kịp thời các mâu thuẫn trong nội bộ nhan dân. Năm 1996 các Ban thanh tra nhân dân đã phát hiện 1.740 vụ việc, đã kiến nghị và được xử lý hơn 980 vụ. Năm 1997, các Ban thanh tran phát hiện 3.100 vụ việc, đã kiến nghị chính quyền và cơ quan chức năng giải quyết 1.780 vụ, hoà giải tại cơ sở 1.205 vụ. Năm 1998, các Ban thanh tra nhân dân phát hiện 3.415 vụ, kién nghị chính quyền giải quyết 1.258 vụ, hoà giải tại cơ sở 1.573 vụ. Sang năm 2000 Ban Thường trực Mặt trận Tổ quốc Thành phố  đã thành lập hai đoàn công tác gồm các đồng chí thành viên tổ chức kiểm tra việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở trong 12 quận, huyện, một số phường xã, khu dân cư, tổ dân phố.

Mặt trận đã cùng với Hội đồng nhân dân định kỳ kiểm tra, giám sát các ngành, các cơ quan, đơn vị trong việc chấp hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân trong  việc tổ chức thực hiện các chương trình kinh tế - xã hội. Hàng năm Mặt trận Tổ quốc Thàn phố và Mặt trận Tổ quốc các cấp chủ động xây dựng và ký kết chương tẻình phối hợp  với Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cùng cấp theo nội dung nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và chính quyền đề ra, trong đó xác định trách nhiệm của mỗi bên để đảm bảo việc thực hiện đạt kết quả, thể hiện sự thống nhất ý chí giữa Nhà nước và nhân dân.

Với chức năng của mình, Mặt trận và các thành viên đã thông qua các chương trình hành đông, các phong trào thi đua, các cuộc vận động chính trị, xã hội như xoá đói giảm nghèo; đền ơn đáp nghĩa; xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá; lao động giỏi; người tốt việc tốt; bảo vệ an ninh Tổ quốc; cuộc vận động “ toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới gở khu dân cư”; “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”; phụ nữ giỏi việc nước, đảm việ nhà; thanh niên lập nghiệp; tuổi trẻ giữ nước; giúp nhau phát triển kinh tế gia đình, xây dựng nông thôn mới, xây dựng làng văn hoá mới đã góp phần quan trọng vận động các tầng lớp nhân dân, đoàn viên, hội viên tham gia tích cực các chương trình kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng.

Trong phong trào lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm, chăm lo cải thiện đời sống, Mặt trận và các đoàn thể đã khuyến khích động viên các tầng lớp nhân dân tham gia phát triển các thành phần kinh tế, khôi phục các làng nghề truyền thống, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, vận động tinh thần tương thân tương ái giúp nhau về giống, vốn để phát triển kinh tế gia đình không lấy lãi; đứng ra đảm nhận nguồn quỹ quốc gia giải quyết việc làm cho  những người lao động, đoàn viên, hội viên, có nhu  cầu vay. Nhờ đó mà giúp cho những người vay vốn biết làm  các dự án kinh tế, trang bị thêm kiến thức quản lý và ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người lao động, góp phần vào thực hiện chương trình xoá đói giảm nghèo. Riêng năm 1997, Mặt trận và các đoàn thể nông dân, phụ nữ, cựu chiến binh, thanh niên đã vận động nhân dân góp quỹ hỗ trợ người nghèo được 4 tỷ đồng cho các hộ nghèo vay sản xuất. Thông qua việc triển khai các dự án, sử dụng các nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước và làm tín chấp ngân hàng đã giúp cho 23.600 hộ vay 46 tỷ đồng và được hướng dẫn cách làm ăn. Kết quả có 357 hộ thoát khỏi nghèo, 1.560 hộ do đầu tư đúng hướng đã trở thành giàu có ở mức thu nhập 30-50 triệu đồng một năm.

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đã tích cực phối hợp với chính quyền và ngành lao động thưong binh xã hội thực hiện xã hội hóa chính sách xã hội trong việc phát huy truyền thống “uống nước nhơ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa”, góp phần cùng Đảng, Nhà nước chăm lo giúp đỡ các gia đình liệt sĩ, thương binh, gia đình có công với nước. Thông qua cuộc vận động nhân dân ủng hộ,, đến năm 1999, Hà Nội đã xây dựng mới 824 nhà và sửa chữa 2.442 nhà tình nghĩa, giải quyết căn bản cho các gia đình chính sách khó khăn về nhà ở, tặng 18.862 sổ tiết kiệm, nhận phụng dưỡng 122 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ở tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng; đỡ đầu nuôi dưỡng các con em liệt sĩ; cuộc sống của các gia đình chính sách được nâng lên một bước. Mặt trận đã vận động nhân dân tu sửa các nghĩa trang, xây dựng các nhà bia tưởng niệ, tạo điều kiện di chuyển hài cốt các liệt sĩ về quê hương, giải quyết việc làm cho con, em gia đình  chính sách, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công. Sáu tháng đầu năm 2000, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và các tầng lớp nhân dân hưởng ứng sự vận động của Mặt trận và đã xây dựng quỹ “đền ơn đáp nghĩa” và hoàn thành vượt mức xây dựng và sửa chữa 990 nhà tình nghĩa, tình thương.

Mặt trận Tổ quốc đã chủ trì phối hợp với chính quyền, các ngành, các cấp, các tổ chức thành viên tiến hành các cuộc vận động lớn trong nhân dân để ủng hộ, giúp đỡ đồng bào bị thiên tai – như năm 1997 giúp đồgn bào các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long bị cơn bão số 5 làm thiệt hại nặng; đồng bào miền Trung và Tây Nguyên bị thiên tai bão lụt năm 1998, 1999; đồng bào các  tỉnh đồng bằng sông Cửu Long bị lũ lụt  nặng năm 2000 và đồng bào Lai Châu bị lũ ống năm 2000. Cũng thời gian này, Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã quyết định hỗ trợ xây dựng trường (tiểu học và phổ thông trung học) ở hai xã Hương Sơn, thành phố Huế, và xã Duy Châu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, mỗi nơi 300 triệu đồng. Mặt trận đã  vận động tiếp tục ủng hộ nhân dân Cuba vào năm 1996 góp phần giúp bạn giải quyết khó khăn do chính sách cấm vận của Mỹ. Mặt trận còn vận động nhiều cuộc ủng hộ khác giúp đỡ những người khó khăn. Những cuộc vận động này mang lại kết quả về vật chất và tinh thần to lớn.

Mặt trận Tổ quốc các cấp và các thành viên đã thực hiện nghị quyết liên tịch giữa Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) và chương trình của Thành uỷ đề ra về phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc nhằm giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Thông qua việc ký kết chương trình phối hợp giữa  Mặt trận với Công an, giữa Hội Cựu chiến binh và Đoàn thanh niên với Công an đã tăng cường công tác tuyên truyền vận động nhân dân, đoàn viê, hội viên về truyền thống cách mạng của dân tộc, về âm mưu diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch nhằm nâng cao cảnh giác, ý thức tự phòng, đấu tranh, phát hiện với những biểu hiện xấu gây mất trật tự xã hội. Nhân dân đã cung cấp nhiêề nguồn tin  giúp các cơ quan chức năng kịp thời xử lý, đã tích cực tham gia hoà giải, giải quyết kịp thời các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, đã cảm hoá giáo dục nhiều người có tiền án, tiền sự, các thanh thiếu niên chưa ngoan. Mặt trận và các thành viên vận động nhân dân thực hiện các nghị định của Chính phủ về giữ gìn trật tự an toàn giao thông, về quản lý văn hoá, dịch vụ văn hoá, bài trừ các tệ nạn xã hội.

Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên đã tích cực tham gia Ban chỉ đạo triển khai thực hiện cuộc vận động “xây dựng nếp sống  văn minh gia đình văn hoá”, xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Đông đảo nhân dân đã hưởng ứng cuộc vận động và nay đã thành ý thức của mỗi người dân, mỗi gia đình và cọng đồng dân cư. Năm 1998 có 534.320 hộ đăng ký gia đình văn hoá (85,98% số hộ) trong đó có 491.977 hộ (91,63% số hộ đăng ký) đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá. Cuộc vận động được lồng ghép với vận động thực hiện dân số và kế hoạch hoá gia đình; bảo vệ chăm sóc trẻ em; phòng chống ma tuý; phòng chống tệ nạn xã hội, phòng chống nhiễm HIV/AIDS, xây dựng quy ước, hương ước, làng văn hoá, phong trào ông bà cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo…đã phát triển rộng khắp các điạ phương.

Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã tiến hành cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư” do Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động năm 1995. Ở Hà Nội, sau một năm có 100% khu dân cư thực hiện. Cuộc vận dộgn này là một bước phát triển mới về đổi mới nội dung và phương thức hoạt đọng của Mặt trận , để lồng ghép các phong trào tập trung về cơ sở và cộng đồng dân cư. Cuộc vận động đã khơi dậy đựơc tình đoàn kết, tinh thần tương thân tương ái, ý thức làm chủ, tự quản của nhân dân, bằng sức dân nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Thành uỷ và Uỷ ban  nhân dân quan tâm lãnh đạo, và phối hợp Mặt trận chủ trì thực hành cuộc vận động nên đã có nhiều thuận lợi và có hiệu quả. Cuộc vận động đã giải quyết được nhiều nhu cầu bức xúc trong cuộc sốgn và nổi bật là hoạt động tình nghĩa, xây dựng các công trình phúc lợi công cộng, vệ sinh môi  trường, phòng chống tội phạm, phòng chống tệ nạn xã hội. Cuộc vận độgn đến năm 1999  đã có 1502 khu dân cư (51%) xâydựng được quy ước, hương ước. Năm 1998, Mặt trận Tổ quốc Thành phố sơ kết 3 năm cuộc vận động, đã có558 khu dân cư tiên tiến (31%) và 330 khu dân cư xuất sắc (17,4%) trong đó đã có 116 khu dân cư được các cấp khen thưởng. Tại Hội nghị toàn quốc biểu dươgn các khu dân cư xuất sắc lần thứ nhất, khu dân cư khu phố 2, phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba và 5  khu dân cư được Chính phủ và Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tặng Bằng khen.

Đến năm 1999, Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã phát triển đươc 33 tổ chức thành viên. Hệ thống Mặt trận được củng cố từ thành phố đến cơ sở. Các tổ chức thành viên đã tích tuyên truyền vận động phát triển đoàn viên, hội viên mới góp phần mở rộng và tăng cường khối đoàn kết toàn dân. Đội ngũ cán bộ Mặt trận được tăng cường cả về số lượng và chất lượng, đa số  là những người có tâm huyết nhiệt tình, kinh nghiệm vận động quần chúng và có uy tín trong tham gia cấp uỷ. Đội ngũ chuyên trách có nhiều cán bộ trẻ, cán bộ nữ nhất là ở cấp huyện, quận. Công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ Mặt trận các cấp được tổ chức đều đặn hàng năm. Chính sách với cán bộ Mặt trận và các đoàn thể nhất là ở cơ sở được quan tâm hơn.

Mặt trận Tổ quốc các cấp đã tích cực đổi mới phương thức hoạt động tăng cường vai trò của Đảng vừa là người lãnh đạo, vừa là thành viên, cầu nối giữa Đảng và nhân dân. Sự phố hợp giữa Mặt trận và chính quyền ngày càng được cải tiến có nền nếp thường xuyên và có hiệu quả. Sự phối hợp giữa Mặt trận và các tổ chức thành viên có nhiều tiến bộ, nhất là ở cơ sở, tạo đựơc sự thống nhất triển khai các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động chính trị, xã hội; Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp trên với cấp dưới có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ trong việc thực hiện dân chủ bàn bạc, thống nhất chương trình hoạt động, trong việc hướng dẫn, kiểm ta có nền nếp theo định kỳ. Mặt trận Tổ quốc cùng cấp đã tích cực giao lưu trao ảôi học tập kinh nghiệm. Mặt trận và các tổ chức thành viên coi trọng công tác thi đua khen thưởng, coi đó là phương thức để tạo động lực khơi dậy tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân vượt qua mọi khó khăn góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị ở địa phương.

Mặt trận Tổ quốc Thủ đô không ngừng mở rộng tập hợp các tầng lớp  nhân dân vào ác tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, xã hội nghề nghiệp, góp  phần tăng cường mở rộng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam  trong khối đoàn kết toàn dân phấn đấu cho mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời Mặt trận Thành phố đã thực hiẹn mở rộng tình đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nước. Mấy năm qua, Mặt trận Tổ quốc Thành phố  đã đón tiếp và làm việc với nhiều đoàn đại biểu cấp cao Hội nghị Hiệp thương chính trị Trung Quốc thành phố Bắc Kinh, đặc khu Thâm Quyến; đoàn đại biểu cấp cao Mặt trận Lào xây dựng đất nước; đoàn đại biểu Mặt trận dân chủ thống nhất Triều Tiên. Đoàn đại biểu Mặt trận Tổ quốc Hà Nội và các đoàn thể đã sang thăm, trao đổi kinh nghiệm hoạt động với các đoàn thể Trung Quốc, hàng năm tổ chức gặp gỡ người Việt Nam ở nước ngoài về Tổ quốc ăn Tết, tổ chức gặp gỡ cán bộ các đại sứ quán Lào, Campuchia, Thái Lan. Liên hiệp các hội hữu nghị Thành phố Hà Nội  đã mở rộng quan hệ hữu nghị với nhân dân  các nước; củng cố mở rộng 15 hội; 140 chi hội; phục vụ có hiệu quả cho công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng và Nhà nước. Hoạt động đối ngoại nhân dân là một nội dung mới cảu Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã góp phần mở rộng tăng cường và thắt chặt hơn tình đoàn kết giữa nhân dân Hà Nội và nhân dân các nước bạn làm cho sức mạnh đoàn kết của nhân dân Thủ đô được tăng lên mạnh mẽ.

Mặt trận Tổ quốc Hà Nội những năm qua có những nỗ lực vươn mình mạnh mẽ và giành được nhiều kết quả trong đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động xây dựng khối đoàn kết toàn dân Thủ đô. Vì những công lao to lớn, Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hà Nội đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập  hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhì và nhiều năm được Uỷ ban Trung ươgn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tặng cờ thi đua xuất sắc. Mặt trận Tổ quốc Ba Đình, Hoàn Kiếm, Gia Lâm, Thanh Trì được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. Nhiều Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên, cán bộ Mặt trận và các đoàn thể được Nhà nước tặng thưởng Huân chương,  được Chính phủ, Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tặn thưởng các phần thưởng cao quý khác. Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hà Nội đã chuẩn bị cho bước chuyển của mình sang thế kỷ XXI bằng sức mạnh cảu cả khối đoàn kết chặt chẽ toàn dân Thủ đô và bằng những chiến công sáng mãi.

Thành tích của Mặt trận Tổ quốc Thành phố là rất lớn, song không tránh khỏi những tồn tại yếu kém trong bước đi lên. Bên cạnh những thành tích và yếu kém là những kinh nghiệm rút ra từ thành công và chưa thành công sẽ giúp cho công tác Mặt trận của Hà Nội trong thời gian tới.

Một số thành viên của Mặt trận có tỷ lệ tập hợp vào tổ chức còn thấp và còn hình thức ghi tên, ít tham gia sinh hoạt và hoạt động. Nhiều cuộc vận động, nhiều phong trào còn một bộ phận nhân dân ý thức tự nguyện tham gia còn hạn chế. Ở một số nơi trong nội bộ nhân dân, giữa nhân dân và chính quyền còn nảy sinh những mâu thuẫn nội bộ, thậm chí còn nổi cộm thành những điểm nóng; nhưng Mặt trận và các đoàn thể thiếu chủ động góp phần tham gia  giải quyết, đã gây tốn kém công sức, kéo dài thời gian để giải quyết, làm tổn thương đến tình làng nghĩa xóm.

Hoạt động của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp vẫn còn những biểu hiện hình thức, việc tham gia sinh hoạt của các uỷ viên thường không đầy đủ, chưa khai thác và phát huy hết tiềm năng trí tuệ của tập thể có những phản ánh đầy đủ ý chí, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, có sáng kiến phát hiện, đề xuất, kiến nghị những nội dung , biện pháp để thúc đẩy công tác Mặt trận có hiệu quả hơn. Công tác phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc các cấp với các tổ chức thành viên cùng cấp chưa thực sự gắn bó chặt chẽ và thường xuyên  để tạo nên sức mạnh tổng hợp trong quá trình vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện những nhiệm vụ chung.

Trong công tác xây dựng chính quyền nhìn chung còn nhiều hạn chế, cơ chế còn vướng mắc. Do vậy trong thực tế, nhân dân mong muốn Mặt trận và các đoàn thể cần làm  tốt hơn trong công tác xây dựng chính quyền, làm cho chính quyền thực sự trong sạch vững mạnh. Cần tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong hệ thống Nhà nước, nhất là những cơ quan có liên quan đến việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân để bảo vệ lợi ích  chính đáng của nhân dân, chống các hành vi tiêu cực.

Nguyên nhân chính của những tồn tại hạn chế là: bản thân Mặt trận chưa thực hiện đầy đủ chức năng nhiệm vụ, còn biểu hiện né tránh, tự ti, công tác cán bộ chưa tương xứng đáp ứng yêu cầu trong sự nghiệp đổi mới. Phương thức hoạt động phối hợp của Mặt trận với chính quyền, với các tổ chức thành viên, có lúc,có nơi còn mang tính hình thức. Mặt khác, một số cấp ủy Đảng, chính quyền chưa có nhận thức đầy đủ, cũng như trong chỉ đạo thực tiễn đúng với vị trí của Mặt trận. Do vậy chưa tạo vị thế và điều kiện để Mặt trận phát huy vai trò của một tổ chức chính trị, xã hội rộng hơn.

Đại đoàn kết dân tộc là một truyền thống quý báu của dân tộc ta và là bài học lớn của cách mạng nước ta. Trong công cuộc đổi mới đất nước, sự nghiệp đại đoàn két dân tộc có những đặc điểm mới và yêu cầu  mới. Mặt trận Tổ quốc ở nơi nào trong nhận thức cũng như trong hành động biết lấy mục tiêu chung làm điểm tương đồng, chấp nhận những điểm khác nhau nhưng không trái với lợi ích chung của dân tộc, xoá bỏ định kiến, mặc cảm hận thù, cùng nhau chăm lo, bảo vệ lợi ích chính đáng của các tầng lớp nhân dân, thì nơi đó tập hợp phát huy được sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần xây dựng bảo vệ Tổ quốc.

Việc tăng cường Mặt trận dân tộc thống nhất là một chủ trương đúng đắn của Đảng va Nhà nước  ta. Điều đó khẳng định vai trò quan trọng của Mặt trận Tổ quốc góp phần vào sự nghiệp đại  đoàn kết toàn dân, làm cơ sở chính trị cho chính quyền nhân dân, vận động nhân dân thực hiện các chương trình kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng. Do vậy, nơi nào cấp uỷ, chính quyền coi trọng và tạo điều kiện cho Mặt trận Tổ quốc hoạt động thì nơi đó công tác Mặt trận được phát huy, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị ở địa phương.

Để khẳng định rõ vai trò, vị trí Mặt trận, chính bản thân Mặt trận cũng phải tự đổi mới mình về tổ chức cũng như nội dung hoạt động theo chức năng nhiệm vụ sao cho thiết thực và hiệu quả. Thực tế những nơi Mặt trận biết bám sát các nhiệm vụ chủ động đề ra chương trình kế hoạch công tác và tổ chức thực hiện tốt thì ở nơi đó vị thế  của Mặt trận được khẳng định trong hệ thống chính trị cũng như trong lòng nhân dân.

Trước thềm thiên nhiên kỷ mới, để nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam  trong sự nghiệp đổi mới đất nước, góp phần thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, phát huy tinh thần yêu nước, truyền thống đại đoàn kết toàn dân - một nhân tố quýêt định thắng lợi của cách mạng Việt Nam, ngày 12-6-1999, kỳ họp thứ năm, Quốc hội khoá X nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam  đã thông qua Luật Mặt trận Việt Nam. Ngày 26-6-1999, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam  đã ký Lệnh số 05-L/CTN, công bố Luật này. Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ra đời đã tổng kết đúc rút kinh nghiệm 69 năm lãnh đạo Mặt trận của Đảng và hoạt động của Mặt trận, đã xác định rõ vị trí, vai trò, nhiệm vụ của Mặt trận trong hệ thống chính trị. Luật cũng nói rõ trách nhiệm và quyền hạn của Mặt trận cũng như những bảo đảm hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Mặt trận Tổ quốc là một liên minh chính trị rộng lớn, chỉ có thành viên, không có đoàn viên, hội viên. Do vậy, hoạt động của Mặt trận phải có nhiều hình thức, phương thức thích hợp nhằm thường xuyên đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền, thống nhất hành động với các tổ chức thành viên và trong hệ thống tổ chức Mặt trận Tổ quốc các cấp, có các hình thức thi đua thích hợp sẽ tạo điều kiện đưa chương trình hành động của Mặt trận đi vào cuộc sống.

Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ra đời khẳng định về pháp lý tổ chức và hoạt dộng của Mặt trận, tạo điều kiện phát triển và phát huy vai trò to lớn của Mặt trận trong hệ thống cách mạng của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hà Nội bước sang thế kỷ XXI với khí thế mới, sức mạnh mới sẽ xứng đáng với vị thế là một nhân tố quyết định xây dựng Hà Nội thành Thủ đô – trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Chuẩn bị bước sang thế kỷ XXI, Đại hội lần thứ nhất XIII Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hà Nội (1999) đã chỉ ra phương hướng hoạt động của Mặt trận các cấp của Thủ đô trong 5 năm là : Tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Mặt trận  nâng cao lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cườgn, phát huy dân chủ, tăng cường khối đoàn kết toàn dân, vận động nhân dân phát huy dân chủ, tăng cường khối đoàn kết toàn dân, vận động nhân dân phát huy nội lực cần kiệm đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Thủ đô, thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế, xã hội; đảm bảo an ninh, quốc phòng, xây dựng chính quyền vững mạnh, đấu tranh khắc phục những mặt tiêu cực, hạn chế; phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Trên cơ sở phương hướng được vạch ra, Đại hội lần thứ XIII Mặt trận Tổ quốc Thành phố cũng chỉ ra những nhiệm vụ cụ thể trong 5 năm là: 1.Tăng cường mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng và đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc các cấp; 2.Phát huy dân chủ của nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh, góp phần xây dựng và củng cố hệ thống chính trị; 3. Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư”, động viên các tầng lớp nhân dân phát huy nội lực, khai thác mọi tiềm năng vật chất, tinh thần và cần kiệm đê đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Thủ đô.

Đại hội Mặt trận Tổ quốc Thành phố lần thứ XIII khẳng định : Với truyền thống ngàn năm văn hiến cảu Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội; truyền thống cách mạng của nhân dân Thủ đô, với niềm tin vào công cuộc đổi mới đất nước, đổi mới Thủ đô do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Thành phố những năm bước sang thế kỷ XXI sẽ được nhân dân ủng hộ, có bước phát triển mới, góp phần xây dựng Thủ đô giàu về kinh tế, vững về chính trị, mạnh về an ninh, quốc phòng, đẹp về văn hoá, cao về trí tuệ, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xứng đáng là Thủ đô của nước Việt Nam anh hùng.

Đại hội đã bầu đồng chí Phạm Lợi- Uỷ viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giữ chức Chủ tịch.

KẾT LUẬN

Hơn 70 năm qua, dưới ngọn cờ tập hợp của Mặt trận Dân tộc thống, các tầng lớp nhân dân Hà Nội đã trở thành một khối đoàn kết, có đủ sức mạnh để gánh vác các trọng trách mà lịch sử và dân tộc giao phó. Quá trình khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí cách mạng tiềm tàng hướng vào mục tiêu giành lại độc lập, tự do, xây dựg cơ sở bước đầu cho chủ nghĩa xã hội, thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, đã để lại nhiều kinh nghiệm quý báu về xây dựng và phát triển, hoàn thiện các hình thức của Mặt trận Tổ quốc thống nhất trên địa bàn Hà Nội như sau:

1. Mặt trận Tổ quốc thống nhất Thành phố Hà Nội  đã làm tốt chức năng đa dạng

hoá các hình thức tập hợp quần chúng, mở rộng khối đoàn kết toàn dân trên cơ sở củng cố khối liên minh công nhân- nông dân – trí thức thành hạt nhân thu hút mọi giai tầng trong xã hội.

Giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, ngay từ đầu Đảng ta đã chứng tỏ là một chính đảng có đủ khả năng đáp ứng được nguyện vọng xã hội, xu thết thời đại, mở ra những khả năng tập hợp và thống nhất các lực lượng yêu nước của nhân dân. Qua đấu tranh, những nguyên tắc về chiến lược và sách lược xây dựng Mặt trận Tổ quốc thống nhất cũng dần được hình thành và hoàn thiện. Chủ trương đoàn kết các giai cấp, các tổ chức chính trị nhằm phát huy sức mạnh truyền thống của chủ nghĩa yêu nước, huy động mọi nhân tố dân tộc, chĩa mũi nhọn vào kẻ thù chung là đế quốc và phong kiến đã ngày một khẳng định được sự đúng đắn của nó.

Thực tiễn của những năm thoái trào cách mạng đã giúp Đảng thấm thía hơn tầm quan trọng của mối quan hệ giữa Đảng và quần chúng; sức mạnh của Đảng có nguồn gốc từ uy tín và ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng. Kế thừa những thành quả đấu tranh của các tầng lớp xã hội, cùng với sự phát triển của phong trào công nông, thông qua những hoạt động báo chí và học đường, Mặt trận Dân chủ Đông Dương thành phố Hà Nội đã nhanh chóng tập hợp được nhiều trí thức các mạng, thanh niên và học sinh để tạo nên hạt nhân trong cuộc đấu tranh đòi dân sinh dân chủ và giác ngộ quần chúng. Không dừng lại ở những đòi hỏi nội tại và thiết thân, quần chúng còn được hướng vào phong trào ủng hộ Mặt trận Bình dân Pháp, nhân dân Tây Ban Nha, nhân dân Trung Quốc kháng Nhật, chống nguy cơ chiến tranh và chủ nghĩa phát xít.

Kinh nghiệm của Hà Nội cũng như trên địa bàn toàn quốc càng làm sáng rõ hơn về vị trí và vai trò của Mặt trận dân tộc  thống nhất, càng làm cho Đảng quyết tâm hướng vào mục tiêu chiến lược là lien hiệp một cách rộng rãi mọi lực lượng; không phân biệt  giai cấp, đảng phái, tôn giáo, dân tộc trên cơ sở coi trọng nền tảng liên minh của các lực lượng quần chúng cơ bản; cô lập bọn phản động; tranh thủ mọi lực lượng yêu nước và tiến bộ, vạch mặt bọn phá hoại.

Nhạy bén, kịp thời và có chính sách đúng. Mặt trận Dân chủ Đông Dương thành phố Hà Nội còn đề ra được phưong pháp đấu tranh linh hoạt, vận động khôn khéo nên đã gây được phong trào quần chúng rầm rộ, rộng rãi.

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Đảng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của công tác tập hợp và tổ chức quần chúng, đặt quyền lợi của dân tộc là tối thượng. Muốn vậy, phải biết dùng các hình thức vừa rộng rãi, vừa đơn giản để thu phục quảng đại quần chúng; bên cạnh đó phải lập ra được nhiều hội bí mật, chú trọng tổ chức công hội, nông hội. Mặt trận Dân tộc thống nhất bên cạnh lực lượng chính là công – nông, còn tranh thủ các tầng lớp trung sản thành thị, thôn quê, còn cần đến những lực lượng dự trữ quan trọng như vô sản Pháp, vô sản thế giới, nhân dân thuộc địa và nửa thuộc địa. Nhờ những chủ trương đúng đắn đó, các tổ chức phản đế đã nhanh chóng phát triển ở Hà Nội.

Từ khi phát xít Nhật nhảy vào nước ta, các tầng lớp nhân dân kể cả tư sản, địa chủ, trí thức đã ngày càng ngả về cách mạng. Trước xu hướng ấy, để hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc thì chủ trương và phương thức  vận động phải đánh thức được tinh thần dân tộc trong nhân dân, hình thức và tên gợi của Mặt trận Dân tộc thống nhất phải phản ánh được đún tình thế lúc bấy giờ. Mặt trận Việt Minh cùng các hội cứu quốc ra đời đã đáp ứng được các yêu cầu bức thiết đó. Nhờ giươgn cao ngọn cờ dân tộc nên Mặt trận Việt Minh nhanh chóng có chỗ đứng ở Hà Nội để tập hợp dưới ngọn cờ yêu nước tất cả các lực lượng yêu nước và cách mạng của thành phố. Học sinh các trường Thăng Long, trường Bưởi; sinh viên dưới sự chỉ đạo của Tổng hội Sinh viên Đông Dương; trí thức trong các nhóm Thanh Nghị, Trí Tân, Khoa học, Hướng đạo sinh; văn nghệ sĩ trong Hội văn hóa Cứu quốc; những người Pháp thuộc phái Đờ Gôn… đều được tập hợp vào mặt trận chung chống phát xít.

Dưới ngọn cờ Việt minh, biết bao con người từ các địa vị xã hội khác nhau đã sát cánh bên nhau tạo thành một đội quân cách mạng hùng hậu. Những đội viên Đội tuyên truyền xung phong Hoàng Diệu và Ban tuyên truyền xung phong dân chủ Đảng… sát cánh cùng nhân dân thành phố hình thành những đội quân chính trị mạnh mẽ cho cuộc đấu tranh sắp tới.

Thắng lợi vĩ đại mà Đảng bộ và Thành bộ Việt Minh giành được là nhanh chóng chớp thời cơ, trung lập được kẻ thù bằng chính sức mạnh của quần chúng và sức mạnh của chính nghĩa. Đứng dưới lá cờ Việt Minh, quần chúng cách mạng Hà Nội đã tự rèn luyện mình để có bước trưởng thành từ sau cuộc chính biến Nhật hất cẳng Pháp. Những hoạt động táo bạo trong lòng thành phố từ phá kho thóc đến trừ gian đã trâm ngòi cho những thắng lợi kế tiếp theo sau.

Đối với biết bao con người, Mặt trận Việt Minh thực sự đã cứu cuộc đời họ, là niềm tự hào và vinh quang của họ.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Thành bộ Việt Minh Hà Nội chuyển giao mọi quyền lực sang Đảng bộ và chính quyền, trở lại hoạt động  theo đúng tư cách của một đoàn thể cách mạng - một tổ hợp của các tổ chức cứu quốc làm hậu thuẫn cho chinh quyền dân chủ nhân dân; hạt nhân lôi kéo được nhiều người lầm đường lạc lối trở lại hàng ngũ những người yêu nước; đưa được nhiều chiến sĩ cách mạng vào hàng ngũ kẻ thù để hoạt động.
Đứng trước sự phát triển của tình hình mới, nhiều nhân sĩ yêu nước và lực lượng xã hội vẫn còn đứng ngoài Mặt trận Việt Minh khiến cho nhu cầu phải có một hình thức Mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi trở nên cấp thết. Một lần nữa Hà Nội vinh dự được lựa chọn làm nơi lập ra Ban vận động thành lập Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam nhằm mục đích đoàn kết tất cả các đảng phải yêu nước, các tầng lớp nhân dân không phân biệt giai cấp, tôn giáo, xu hướng chính trị, dân tộc phấn đấu cho một nước Việt Nam độc lập - thống nhất – dân chủ- phú cường.

Hội Liên Việt đã nhanh chóng tỏ ra thích ứng đôi với địa bàn Hà Nội về tình hình chính trị, xã hội lúc bấy giờ. Những ngày đầu của cuộc kháng chiến, Thành bộ Việt Minh và Thành hội Liên Việt Hà Nội tiếp tục được củng cố về mặt tổ chức, gây cơ sở trong vùng tạm chiến. Sau khi trở thành thành bộ Liên Việt, Mặt trận vẫn tiếp tục trở thành hạt nhân đoàn kết mọi tầng lớp xã hội, lãnh đạo thắng lợi nhiều cuộc đấu tranh đòi quyền dân sinh dân chủ, phản đối chiến tranh phi nghĩa và giữ vai trò hết sức to lớn trong cuộc vận động với tầng lớp tham gia vào công cuộc đấu tranh bảo vệ tài sản , có cơ sở sản xuất, chống dụ dỗ và cưỡng ép di dân vào Nam.

Cuối năm 1955, Mặt trận Liên Việt đã hoàn thành những trọng trách của mình trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Căn cứ vào chủ trương của trên về việc phải có một hình thức Mặt trận mới thích ứng với tình hình nhiệm vụ chung của cả nước và của mỗi miền đã thay đổi nhằm tiếp tục thu hút tất cả các tổ chức, cá nhân yêu nước và tiến bộ, nhất là điều kiện Hà Nội mới được giải phóng, Đại hội thành lập Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã được triệu tạp và thành công tốt đẹp. Mặt trận nhanh chóng phát huy hiệu quả của khối đại đoàn kết nhân dân Thủ đô trong cuộc  vận động cải tạo tư sản, động viên lòng yêu nước của đội ngũ trí thức, động viên nhân dân tham gia công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa và đấu tranh đòi hoà bình thống nhất đất nước.

Mặt trận Tổ quốc Thành phố trở thành điểm tựa của Đảng bộ và chính quyền Thủ đô trong việc vận động và tập hợp các tín đồ tôn giáo yêu nước, trong việc thực hiện chính sách với Hoa kiều, với Đảng Dân chủ và Đảng Xã Hội.

Từ năm 1965, Hà Nội cũng như cả nước bước vào chặng đường mới, vừa xây dựng vừa chiến đấu. Mặt trận Tổ quốc Thành phố đógn vai trò quan trọng trong công tác vận động mọi tầng lớp nhân dân Thủ đô phục vụ chiến tranh, tham gia xây dựng, củng cố chính quyền, Mặt trận còn là cầu nối giữa Đảng bộ với nhân dân, đề xuất nhiều chính sách để đoàn kết các tôn giáo, Hoa kiều và công thương nghiệp.

Cuộc kháng  chiến chống Mỹ, cứu nước của toàn dân tộc đã giành được thắng lợi cuối cùng, mở ra một thời kỳ quan trọng đối với Thủ đô. Mặt trận Tổ quốc Thành phố trở thành nơi tập trung của những người lao độgn chân tay và trí óc, những người yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội và cũng là nơi góp phần tháo gỡ những khó khăn phức tạp trong đời sống xã hội, trong những biến động mới của cộng đồng người Hoa và một số tôn giáo.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Mặt trận Tổ quốc Thành phố  đã hướng hoạt dộng củ mình vào việc phát huy vai trò tham gia quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội và hoàn thiện dần thành một tổ chức chính trị xã hội rộng lớn nhấtm có tính liên hiệp rộng rãi và tính quần chúng sâu rộng nhất.

Nhờ đó, Mặt trận đã tập hợp đợc mọi lực lượng, mọi khả năng để phát huy tinh thần dân chủ động của một liên minh chính trị của các đoàn thể nhân dân và các cá nhân tiêu biểu của các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các tôn giáo.

Trong lịch sử tồn tại và phát triển của mình, chưa bao giờ khối đoàn kết toàn dân trong Mặt trận Tổ quốc Thành phố lại thu hút được  nhiều thành viên như những năm cuối thế kỷ XX này. Lần đầu tiên, Mặt trận đưa vào chương trình hoạt động của mình trách nhiệm tham gia vào công tác xây dựng Đảng, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, tham gia củng cố và bảo vệ chính quyền.

Mặc dù còn không ít những tồn tại nhưng Mặt trận dân tộc thống nhất Thành phố xứng đáng được tôn vinh trong vai trò thực thi thành công chính sách đại đoàn kết dân tộc bằng nhiều hình thức phong phú và đầy sáng tạo, góp phần bổ sung nhiều vấn đề cho kho tàng lý luận của Đảng ta.

2. Mặt trận Dân tộc thống nhất Thành phố Hà Nội luôn luôn góp phần bảo đảm hài hoà các quan hệ lợi ích giữa các giai tầng, giữa cá nhân và tập thể, giữa bộ phận và đoàn thể, giữa trước mắt và lâu dài; gắn bó một cách mật thiết đối với những quyền lợi thiết thân của nhân dân về dân sinh, dân chủ và gắn bó giữa nhân dân và cách mạng.

Ngay từ những ngày còn phải hoạt động bí mật giữa vòng vây của kẻ thù, Mặt trận Dân tộc thống nhất Thành phố đã hết sức coi trọng và quan tâm đế mọi quyền lợi về dân sinh dân chủ của các tầng lớp nhân dân Hà Nội; xác định rõ khối liên minh công – nông - trí là nền tảng và hạt nhân của khối đại đoàn kết đó.

Không say sưa, choáng ngợp trước vòng hào quan của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám đại thành công, trong những ngày trứng nước của chế độ dân chủ nhân dân, nhận thấy lúc này hơn bao giờ hết là phải đặt quyền lợi của dân tộc và Tổ quốc lên hàng đầu, nhiều cán bộ Việt Minh chủ chốt của Thành phố đã chủ động gặp gỡ, vận động và thuyết phục các nhân sĩ yêu nước tham chính. Hành động biết tin dân, dựa vào dân, không ham chuộng địa vị, biết đặt lợi ích cá nhân xuống dưới các lợi ích tối cao của Đảng và dân tộc đã làm cho uy tín của Thành bộ Việt Minh được nang cao, ngày càng gắn bó trong tâm thức của nhân dân Hà Nội , nhất là từ khi Đảng tự tuyên bố giải tán (thực chất là rút vào hoạt động bí mật). Trong hoàn cảnh đó, Thành bộ Việt Minh đã kịp thời phát huy thành quả, thông qua các đoàn thể cứu quốc để tuyên truyền, vận động quần chúgn hăng hái tham gia vào các phong trào sản xuất cứu đói, hũ gạo tiết kiệm, tuần lễ vàng, diệt giặc dốt; tổ chức để nhân dân triệt để thực hiện quyền làm chủ thông qua các cuộc bầu cử cơ quan lập pháp, giúp đỡ chính quyền dập tắt các âm mưu phá hoại của thù trong giặc ngoài, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù để giành thế chủ động chuẩn bị cho cuộc kháng chiến.

Cũng vì toàn cục mà Thành bộ Việt Minh tự xác định mình như các tổ chức, đoàn thể khác (Đảng Dân chủ, Đảng Xã hội, Tổng hội sinh viên, Đoàn Thanh niên Việt Nam) và tham gia Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam với tư cách là tổ hợp của các đoàn thể cứu quốc ở Hà Nội. Nhờ đó mà Hội Liên Việt đã nhanh chóng tỏ ra thích ứng với tình hình chính trị và xã hội lúc bấy giờ, đã hướgn vào kết nạp các cá nhân và tầng lớp có tinh thần dân tộc và yêu nước, kể cả kỳ hào, quan lại, công chức cao cấp, đại trí thức, công giáo và từng đoàn thể như Hội Bảo trợ du kích, Hội Bình dân học vụ, Hội ủng hộ kháng chiến. Trong khi ấy, Thành bộ Việt Minh vẫn hoàn thành những nhiệm vụ của mình một cách xuất sắc, lập ra được nhiều tổ hoạt động bí mật, tiểu tổ trinh sát, đội danh dự, đội phá hoại.

Trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ngày càng khốc liệt, đời sống về chính trị và kinh tế củ nhân dân trong vùng tạm chiến ngày càng bị bóp nghẹt và khó khăn, cán bộ Mặt trận đã tìm mọi cách để có mặt trong tất cả các trận tuyến đấu tranh của học sinh, thanh niên, thương nhân, công nhân, viên chức để vận độngcác phong trào chống lại nền văn hoá nô dịch và âm mưu quân sự hoá học đường, chống các loại thuế chợ, đòi tăng lương, giảm giờ làm, tẩychay các công đoàn vàng do  địch lập ra. Nhờ luôn quan tâm đến mọi mặt đời sống của quần chúng nên hình ảnh Việt Minh, hình ảnh cách mạng vẫn sống trong lòng người dân Hà Nội.

Đứng trước muôn vàn khó khăn khi Thủ đô mới được giải phóng, Mặt trận đã nhanh chóng vào cuộc, kịp thời đề ra các biện pháp cụ thể để góp phần đẩy lùi các âm mưu phá hoại của kẻ thù, giáo dục và động viên mọi tầng lớp nhân dân  trong thành phố  khôi phục nhanh chóng nền kinh tế. Đối với các nhà tư sản, Mặt trận đã quán triệt chính sách “ lao động lưỡng lợi”, tích cực giúp họ mở rộng quy mô sản xuất của các xí nghiệp và lập ra Hội Công thương. Đời sống của trí thức ngày một  ổn định hơn. Đối với các hoạt động tôn giáo, Mặt trận có những đóng góp rất đặc biệt, kể cả các giải pháp và những việc làm cụ thể.

Bước vào thời kỳ cải tạo xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô, Mặt trận Thành phố đã khắc phục khuyết điểm còn hữu khuynh trong công tác, nặng nề về tuyên truyền vận động hoặc vuốt ve mơn trớn để chủ động  trong việc vận động các giai tầng trong xã hội. Đồng thời, Mặt trận cũng cố gắng tránh bệnh hẹp hòi, không biến công tác mặt trận thành phong trào của quần chúng. Đã xuất hiện nhiều biện pháp nhằm động viên các tầng lớp nhân dân hăng hái thi đua lao động sản xuất, thực hiện tốt chính sách, pháp luật, phát huy quyền dân chủ của nhân dân đi đôi với việc giữ vững kỷ cương xã hội. Mặt trận Tổ quốc Thành phố đã hướng những việc làm của mình vào mục tiêu bảo đảm lợi ích hợp pháp về vật chất và tinh thần của mỗi thành viên trong xã hội, phát triển kinh tế đi đôi với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội. Các đợt sinh hoạt chính trị do Mặt trận tổ chức đã góp phần tạo ra những chuyển biến các nhiệm vụ trung tâm về kinh tế, văn hoá, xã hội. Đối với các nhà tư sản, Mặt trận tiếp tục theo dõi, giúp đỡ họ tháo gỡ những khó khăn vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi về lao động và học tập cho gia đình, con em họ.M ngày càng tỏ ra thấu hiểu được tâm tư, nguyện vọng của trí thức và nhân sĩ, có nhiều đề xuất nhằm gạt bỏ một số thành kiến và tạo ra không khí chan hoà, hiểu biết nhau hơn. Công tác tôn giáo và Hoa kiều được đặc biệt quan tâm nên Mặt trận Thành phố đã tạo ra được nhiề chuyển biến ngày càng có lợi cho sự lãnh đạo và chỉ đạo của Đảng bộ và chính quyền Thành phố.

Bước vào cuộc chiến chống chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ, Mặt trận Tổ quốc Thành phố càng có vai trò quan trọng hơn để vận độn toàn dân tham gia xây dựng và phát triển các lực lượng vũ trang, làm công tác phòng không sơ tán; thương yêu giúp đỡ nhau trong chiến đấu, sản xuất, ổn định đời sống, khắc phục thiên tai và địch hoạ. Trong khói đạn chiến tranh, Mặt trận vẫn không quên giúp đỡ các nhà tư sản, trí thức, nhân sĩ phát huy mọi khả năng để cống hiến cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước; tập hợp mọi ý kiến và nguyện vòng của nhân dân cũng như  kiến nghị các biện pháp khắc phục tình trạng quản lý kinh tếlỏng leo, tham ô, lãng phí.

Miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, với những kinh nghiệm quý báu tích luỹ được, Mặt trận Tổ quốc Thành phố  vẫn hết sức chú trọng tới việc mở rộgn và củng cố khối đoàn kết giữa các tổ chức chính trị, xã hội và cá nhân thuộc các giai tầng trong nhân dân. Các hoạt động của Mặt trận lúc này đã vượt ra khỏi phạm vi của công tác tuyên truyền và động viên để đi sâu vào quần chúng, phát huy quyền làm chủ, thúc đẩy phogn tào hành động cách mạng. Trong quá trình đó, Mặt trận đã kịp thời nắm bắt những vấn đề nảy sinh trưng nội bộ nhân dân, những vướng mắc trong quan hệ giữa dân với Đảng và Nhà nước.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Mặt trận Tổ quốc Thành phố càng có vai trò to lớn trong việc tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Ngoài việc góp phần tích cực vào trình đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng chính quyền nhân dân, chống mọi hoạt động chia rẽ kích động, giải quyết những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, Mặt trận còn chủ động phối hợp với các tổ chức thành viên động viên nhân dân thực hiện tôt các chương trình vềkinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng.

Thực hiện chủ trương của Đảng Nhà nước  về đại đoàn kết dân tộc và Chương trình 12 điểm, Mặt trận đã đi sâu vào các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, tích cực vận động quần chúng tham gia ngăn ngừa tội pham, vận động giúp nhau xoá đói giảm nghèo, xây dựng gia đình van hoá, triển khai có kết quả các cuộc vận động dân số kế hoạch hoá gia đình và phong trào phụ lão mẫu mực…

Từ những thực tế đấu tranh cách mạng, căn cứ vào chỉ đạo của Đảng và quá trình hoàn thiện về đường lối, chủ trương đối với Mặt trận Dân tộc thống nhất mà các hình thức Mặt trận đã ra đời và phát triển mạnh mẽ trên địa bàn Hà Nội. Nó đã được quần chúng  cách mạng sau khi hiểu được giá trị của sự đoàn kết dân tộc sáng tạo và bồi đắp thêm, cùng với toàn Đảng tập trung vào ngọn cờ dân tộc, khơi dậy chí khí cách mạng và tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân, tập trung mọi lực lượng để thực hiện cho kỳ được nhiệm vụ giải phóng dân tộc. Dù năm tháng  có trôi đi nhưng những trang sử vàng rực rõ mà nhân dân Hà Nội đã giành được trong những ngày Cách mạng Tháng Tám năm 1945 không bao giờ mờ phai trong tâm khảm mọi người. Nó chính là nền tảng để tạo  nên những thắng lợi lớn lao trong suốt 30 năm chiến đấu chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, là chỗ dựa vững chắc đẻ cùng cả nước bước vào thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, thực hiện công cuộc đổi mới để vững bước trong thế kỷ XXI. Mặt trận Tổ quốc Thành phố, mà tiền thân là Mặt trận Dân chủ, Mặt trận Việt Minh và Mặt trận Liên Việt Hà Nội, mãi mãi là niềm tự hào của mỗi chúng ta, mỗi người dân Hà Nội.

CÁC NHIỆM KỲ ĐẠI HỘI CỦA UỶ BAN MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Đại hội lần thứ I: tháng 10 - 1955 –tháng 6-1958
Đại hội lần thứ II: tháng 6 - 1958 – tháng 9-1961
Đại hội lần thứ III: tháng 9 – 1961 – tháng 4-1964
Đại hội lần thứ IV: tháng 4 -1964 – tháng 5-1968
Đại hội lần thứ V: tháng 5-1968 – tháng 5-1971
Đại hội lần thứ VI: tháng 5-1971 – tháng 5-1974
Đại hội lần thứ VII: tháng 5 1974 – tháng 6 – 1977
Đại hội lần thứ VIII: tháng 6-1977 – tháng 5 – 1980
Đại hội lần thứ IX : tháng 5 -1980 - tháng 12-1983
Đại hội lần thứ X : tháng 12 -1983 – tháng 1-1989
Đại hội lần thứ XI: tháng 5 -1989 – tháng 8-1994
Đại hội lần thứ XII: tháng 8-1994- tháng 8-1999
 Đại hội lần thứ XIII: tháng 8 – 1989 - năm 2004


Tin liên quan
Liên kết website

Cơ quan Đảng, Nhà nước

Các trường Đại học, Cao đẳng

Cơ quan Báo chí

Các website khác

Số lượt truy cập
Đang online: 260
Hôm qua: 39,051
Tất cả: 26,815,401