Chính sách phí, lệ phí cần có sự khuyến khích với hoạt động bảo vệ môi trường

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Trần Thị Phương Hoa và Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Phạm Anh Tuấn chủ trì hội nghị.

Làm rõ cơ sở điều chỉnh từng khoản thu

Báo cáo tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, dự thảo Nghị quyết tập trung sửa đổi, bổ sung nội dung thu của 11 loại phí, lệ phí đã được quy định tại Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND ngày 7-7-2020 của HĐND thành phố, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND ngày 6-7-2022.

Các khoản thu thuộc nhiều lĩnh vực, gồm: Lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất; phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; phí khai thác, sử dụng tài liệu đất đai; phí thẩm định đề án, báo cáo thăm dò, đánh giá trữ lượng, khai thác, sử dụng nước dưới đất; phí thẩm đề án khai thác, sử dụng nước mặt; phí thẩm định hồ sơ, điều kiện hành nghề, khoan nước dưới đất; phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường; phí thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường; phí thẩm định cấp, cấp lại, điều chỉnh giấy phép môi trường; phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt và phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì.

Việc sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật mới, trong đó có Luật Đất đai năm 2024, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Tài nguyên nước và các văn bản quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Tại hội nghị, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội Bùi Thị An cho rằng, việc sửa đổi các quy định hiện hành là cần thiết trong bối cảnh kinh tế - xã hội có nhiều thay đổi, nhất là yêu cầu triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức quản trị.

Tuy nhiên, theo bà Bùi Thị An, cơ quan soạn thảo cần làm rõ hơn mục tiêu, nguyên tắc xây dựng Nghị quyết. Việc xác định mức thu phải tương xứng với chi phí cung cấp dịch vụ công, thẩm định hồ sơ và mức độ phức tạp của công việc; đồng thời không tạo thêm gánh nặng tài chính hoặc thủ tục hành chính không hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.

Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm công bằng giữa các nhóm đối tượng, giữa hình thức thực hiện thủ tục trực tiếp và trực tuyến. Chính sách phí, lệ phí cũng cần có sự khuyến khích đối với hoạt động bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy chuyển đổi số.

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Lê Xuân Rao đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung báo cáo đánh giá tác động định lượng, làm rõ khối lượng công việc, số lượng hồ sơ bình quân hằng năm và chi phí thực hiện đối với từng loại dịch vụ. Đây là cơ sở quan trọng để xác định mức thu hợp lý, bảo đảm tính thuyết phục và khả thi của chính sách.

Bảo đảm chính sách đi vào đời sống

Ông Vũ Thành Vĩnh, Thành viên Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, đánh giá, dự thảo đã quan tâm đến người có công với cách mạng, người cao tuổi, người khuyết tật, học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách xã hội. Đây là những quy định có ý nghĩa nhân văn, góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội và đền ơn đáp nghĩa. Ông Vũ Thành Vĩnh đề nghị nghiên cứu bổ sung chính sách ưu tiên đối với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và các đối tượng người có công theo quy định.

Theo các đại biểu, chính sách miễn, giảm chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi đối tượng thụ hưởng được xác định đầy đủ, rõ ràng và có thể tiếp cận thuận lợi. Nếu quy định còn thiếu nhóm đối tượng hoặc thủ tục chứng minh phức tạp, chính sách nhân văn có thể chưa đến được đúng người cần được hỗ trợ.

Đáng chú ý, phương án điều chỉnh phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì nhận được nhiều ý kiến phân tích cụ thể về mức tăng và khả năng chi trả của từng nhóm khách tham quan. Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Nguyễn Thị Thoa cho rằng, việc điều chỉnh mức thu là cần thiết, song phải cân đối hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn với khả năng tiếp cận các hoạt động văn hóa, giáo dục và du lịch của người dân.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, những ý kiến đóng góp tâm huyết, thẳng thắn và có tính chuyên môn cao của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học.

Đồng chí đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến phản biện; tiếp tục rà soát các quy định, bổ sung cơ sở tính toán và đánh giá tác động của từng phương án điều chỉnh, bảo đảm tính công khai, minh bạch, khả thi và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần quan tâm đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp và các nhóm yếu thế; bảo đảm chính sách miễn, giảm thực sự đi vào cuộc sống, không phát sinh thủ tục hành chính gây khó khăn cho người thụ hưởng.

“Các ý kiến tại hội nghị sẽ được Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tổng hợp đầy đủ, khách quan trong báo cáo phản biện xã hội gửi HĐND, UBND thành phố và cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, xem xét. Qua đó, góp phần hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, bảo đảm các chính sách khi ban hành vừa đúng quy định pháp luật, vừa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo sự đồng thuận trong nhân dân”, đồng chí Trần Thị Phương Hoa nhấn mạnh.