Mở đường đưa sản phẩm OCOP Hà Nội lên không gian số

Từ sản phẩm có thế mạnh đến năng lực bán hàng số

Hà Nội có lợi thế lớn về sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng và hàng thủ công mỹ nghệ gắn với hệ thống làng nghề truyền thống. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố hiện có 3.531 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng từ 3 sao trở lên, gồm 18 sản phẩm 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.584 sản phẩm 4 sao và 1.907 sản phẩm 3 sao.

Trong đó, nhiều sản phẩm làng nghề có lợi thế về chất lượng, mẫu mã và giá trị văn hóa, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để những lợi thế này chuyển hóa thành sức mua và thị trường ổn định, các chủ thể cần khai thác hiệu quả hơn các kênh phân phối hiện đại, nhất là thương mại điện tử.

Thực tế cho thấy, thương mại điện tử đang mở thêm cơ hội tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Ông Phan Trung Kiên, Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long cho biết, doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển thị trường trực tuyến qua TikTok, Facebook; các phiên livestream được thực hiện thường xuyên, chân thực, góp phần tạo niềm tin với người tiêu dùng.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Vịnh, chủ cơ sở sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ Vịnh Linh (xã Phú Xuyên) chia sẻ, trước đây hoạt động bán hàng của cơ sở phụ thuộc phần lớn vào thương lái; nhờ sự hỗ trợ của chính quyền, tỷ lệ đơn hàng qua thương mại điện tử hiện chiếm khoảng 60%, có thời điểm đạt 80% tổng đơn hàng.

Những kết quả này cho thấy không gian số có thể giúp sản phẩm vượt khỏi phạm vi tiêu thụ quen thuộc, kết nối trực tiếp hơn với khách hàng. Tuy nhiên, không phải cơ sở nào cũng có đủ nhân lực, kỹ năng và điều kiện để khai thác hiệu quả kênh bán hàng mới. Với nhiều hợp tác xã, hộ kinh doanh và cơ sở làng nghề, khó khăn không chỉ nằm ở việc tạo tài khoản hay đăng sản phẩm lên sàn, mà còn ở cách xây dựng nội dung, chụp ảnh, quay video, giới thiệu công dụng, vận hành gian hàng và duy trì tương tác với người mua.

Đặc thù sản phẩm cũng đặt ra những yêu cầu riêng. Với hàng thủ công mỹ nghệ, người bán cần truyền tải được chất liệu, kỹ thuật chế tác, công năng và giá trị văn hóa của sản phẩm. Với nông sản, thực phẩm OCOP, thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất, hạn sử dụng, bảo quản và tiêu chuẩn chất lượng có ý nghĩa quyết định. Nếu chỉ giới thiệu chung chung hoặc thiếu thông tin kiểm chứng, sản phẩm khó tạo được khác biệt giữa hàng hóa phong phú trên môi trường mạng.

Bên cạnh đó, bán hàng trực tuyến đòi hỏi khả năng xử lý đơn hàng, đóng gói, vận chuyển, thanh toán, đổi trả và phản hồi khách hàng. Một phiên livestream thu hút nhiều lượt xem chưa chắc mang lại doanh thu tương xứng; đơn hàng tăng nhanh cũng có thể trở thành áp lực nếu cơ sở không đủ năng lực cung ứng, giao hàng đúng hẹn và bảo đảm chất lượng đồng đều. Vì vậy, đưa sản phẩm lên nền tảng số cần gắn với việc chuẩn hóa hoạt động kinh doanh, thay vì chỉ tập trung vào quảng bá.

Đồng hành để mở rộng thị trường bền vững

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm OCOP được thành phố xác định là khâu đột phá trong bối cảnh đầu ra cho nông sản, đặc sản địa phương còn gặp khó khăn. Hà Nội đã phát triển các điểm giới thiệu, bán sản phẩm OCOP, đồng thời thúc đẩy kết nối với những sàn thương mại điện tử như Shopee, Tiki, Lazada để mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường theo nhiều kênh, kết hợp phân phối truyền thống với nền tảng số. Theo Kế hoạch số 163/KH-UBND ngày 21-4-2026 về triển khai Chương trình OCOP thành phố Hà Nội năm 2026, thành phố chú trọng quảng bá câu chuyện sản phẩm gắn với văn hóa, di sản và con người Thủ đô; kết nối sản phẩm với các đơn vị phân phối, sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế, đồng thời hỗ trợ bán hàng trực tuyến và livestream.

Trong bối cảnh đó, Cơ quan Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội, Sở Công Thương Hà Nội tổ chức Kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt kênh TikTok “OCOP Hà Nội” vào ngày 6-10. Chương trình được kỳ vọng mở thêm kênh quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề với người tiêu dùng trên môi trường số, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh từng bước tiếp cận phương thức bán hàng trực tuyến.

Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình sẽ không chỉ nằm ở độ phủ của nội dung hay số lượt tiếp cận, mà cần được nhìn nhận từ khả năng chuyển sự quan tâm của người tiêu dùng thành đơn hàng, giao dịch thành công và khách hàng quay trở lại. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các chủ thể tham gia: không chỉ đưa sản phẩm lên môi trường số, mà phải từng bước xây dựng gian hàng chuyên nghiệp, thông tin minh bạch, bảo đảm chất lượng, giá bán, nguồn cung và dịch vụ sau bán hàng.

Vì vậy, hỗ trợ thương nhân cần đi vào những công việc cụ thể: hướng dẫn lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng nền tảng; xây dựng hình ảnh, video và câu chuyện sản phẩm; thực hành livestream; quản trị gian hàng, đơn hàng và phản hồi khách hàng; sử dụng thanh toán số, truy xuất nguồn gốc và các công cụ phân tích dữ liệu. Các chủ thể cũng cần được tư vấn về tiêu chuẩn chất lượng, nhãn hàng hóa, sở hữu trí tuệ và quy định kinh doanh trên môi trường mạng. Với những cơ sở còn hạn chế về nhân lực, mô hình hỗ trợ theo nhóm ngành hàng hoặc theo địa bàn có thể giúp giảm chi phí và tăng khả năng duy trì hoạt động sau tập huấn.

Quan trọng hơn, mở rộng thị trường số phải đi cùng năng lực sản xuất và hệ thống phân phối. Cơ sở sản xuất cần chủ động chuẩn hóa chất lượng, công khai giá bán, bảo đảm nguồn cung và tổ chức giao nhận; cơ quan quản lý, đơn vị truyền thông và nền tảng thương mại điện tử cần phối hợp kết nối sản phẩm với người mua, nhà phân phối và đối tác logistics. Kết quả cũng cần được đánh giá bằng những chỉ số cụ thể như số chủ thể duy trì gian hàng, số đơn hàng giao thành công, doanh thu, tỷ lệ khách hàng quay lại và khả năng mở rộng thị trường sau chương trình.

Không gian số mở ra cơ hội để sản phẩm OCOP và làng nghề Hà Nội đi xa hơn, nhưng công nghệ chỉ phát huy giá trị khi đi cùng sản phẩm tốt, thông tin đáng tin cậy và năng lực phục vụ khách hàng. Mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm bao nhiêu sản phẩm xuất hiện trên mạng, mà là giúp thương nhân làm chủ phương thức kinh doanh mới, tạo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị cho sản phẩm đặc trưng của Thủ đô.